Nowy kodeks karny wchodzi w życie 1 września – koniec z przepisami z 1867 r.

Od 1 września w Belgii zacznie obowiązywać gruntownie zreformowany kodeks karny, który zastąpi przepisy pochodzące jeszcze z 1867 r. Reforma została przyjęta przez parlament ponad dwa lata temu, jednak jej wejście w życie trzeba było przesunąć. Nowe regulacje pierwotnie miały zacząć obowiązywać 8 kwietnia, ale ponieważ wiele innych ustaw nie zostało jeszcze odpowiednio dostosowanych, termin przeniesiono na początek roku sądowego.

Dotychczasowy kodeks karny obowiązywał od ponad 150 lat. Jak ocenia minister sprawiedliwości Annelies Verlinden (CD&V), z czasem stał się przestarzały i bardziej przypominał zbiór luźno powiązanych przepisów niż spójną całość. Nowa wersja ma lepiej odpowiadać normom i wartościom współczesnego społeczeństwa, a jednocześnie być bardziej przejrzysta i zrozumiała.

Prace nad nowym kodeksem rozpoczęły się w 2015 r., gdy na czele resortu sprawiedliwości stał Koen Geens.

Kara pozbawienia wolności jako ostateczność

Reforma rozszerza katalog kar, którymi będą dysponować sądy. Jedną z najważniejszych zmian jest uznanie pozbawienia wolności za „ultima ratio”, czyli rozwiązanie ostateczne. Sąd będzie mógł orzec karę więzienia dopiero wtedy, gdy celów kary nie będzie można osiągnąć za pomocą innych sankcji lub środków.

Nowe przepisy mają również umożliwić bardziej adekwatne wymierzanie kar sprawcom z zaburzeniami psychicznymi.

Osiem poziomów zamiast dawnego podziału

Znika dotychczasowy trójstopniowy podział czynów zabronionych na zbrodnie, występki i wykroczenia. W jego miejsce wprowadzono nową skalę kar zasadniczych, obejmującą osiem poziomów – od 1 do 8.

W przypadku czynów należących do najniższego poziomu, czyli poziomu 1, orzeczenie kary pozbawienia wolności nie będzie już możliwe. Na drugim krańcu skali znajduje się poziom 8, w przypadku którego możliwe jest dożywotnie pozbawienie wolności. Dodatkowo sąd będzie musiał za każdym razem wskazać cel wymierzanej kary.

Nowością będzie również wprowadzenie do belgijskiego prawa karnego pojęcia „nieumyślnego spowodowania śmierci w ruchu drogowym” jako odrębnego terminu prawnego.