Bruksela zawiesiła część dotacji dla firm – te premie nadal można otrzymać

Brukselski minister gospodarki Laurent Hublet (Les Engagés) 12 sierpnia zawiesił część dotacji dla przedsiębiorstw z powodu wyczerpywania się dostępnych środków budżetowych. Organizacja przedsiębiorców UCM Bruxelles ocenia tę decyzję jako szczególnie dotkliwą dla mikroprzedsiębiorstw i obawia się, że zawieszenie może okazać się trwałe. Region utrzymuje jednak między innymi premie inwestycyjne, dotację na cyfryzację, premię na start działalności oraz odszkodowania dla handlowców dotkniętych robotami drogowymi.

Dlaczego zamknięto część okienek

Tempo napływu wniosków zaczęło zagrażać dostępności środków, ponieważ przyznane budżety były już niemal wyczerpane. 13 lipca do dyspozycji pozostawało jeszcze 1,8 miliona euro, czyli 6 procent z 30 milionów euro całkowitego budżetu przeznaczonego na brukselskie dotacje dla przedsiębiorstw. W tej sytuacji minister nie mógł pozostawić naboru otwartego do 31 grudnia ani zagwarantować finansowania kolejnych wniosków.

Zawieszone zostały dotacje na doradztwo i transformację gospodarczą, wsparcie zewnętrznych szkoleń, dopłaty do rekrutacji, dotacje na coworking, a także pomoc na zewnętrzne usługi doradcze związane z przekazywaniem lub przejmowaniem przedsiębiorstwa.

Niepokój o najmniejsze firmy

„To bardzo problematyczne dla mikroprzedsiębiorstw, które nie mają własnych zasobów, by rozwijać działalność. Niektóre dotacje pozwalały im przeprowadzać analizy, pracować nad strategią transformacji ekologicznej, szkolić i zatrudniać pracowników” – mówi Julie Lambotte, doradczyni do spraw gospodarki, zatrudnienia i szkoleń w UCM Bruxelles.

Jej największe obawy dotyczą tego, że zawieszenie może stać się rozwiązaniem ostatecznym, podobnie jak w przypadku programu „Renolution”, czyli brukselskiego systemu dopłat do renowacji, który został zlikwidowany na początku obecnej kadencji.

Jak dodaje przedstawicielka UCM, projekt reformy pomocy gospodarczej ma ruszyć na początku 2027 r., a nowe przepisy miałyby wejść w życie w 2028 r. „Rozumiemy motywy podawane przez rząd, czyli trudną sytuację budżetową. Reforma jest konieczna, żeby uniknąć efektu nadmiarowości niektórych premii, ale apelujemy o zbadanie jej skutków, zwrotu z inwestycji i tworzonej wartości” – zaznacza.

Kto może liczyć na wsparcie

Jak wyjaśnia UCM, brukselski system nie uprzywilejowuje konkretnych branż w ścisłym znaczeniu tego słowa, lecz premiuje określone rodzaje działalności, małe struktury oraz firmy zaangażowane w transformację gospodarczą.

W ostatnich latach region stopniowo ukierunkowywał pomoc gospodarczą na cele związane z transformacją ekonomiczną, środowiskową i społeczną. W rezultacie część rodzajów działalności została wykluczona z niektórych programów lub ma do nich ograniczony dostęp. Weryfikacja odbywa się na podstawie kodów NACE.

„Niektóre zawody usługowe, w tym adwokaci, księgowi, pośrednicy w obrocie nieruchomościami czy brokerzy ubezpieczeniowi, są wyłączone z części dotacji. Tymczasem te zawody odgrywają ważną rolę we wspieraniu, rozwoju i profesjonalizacji brukselskich MŚP” – zwraca uwagę Julie Lambotte.

Premie, które pozostają w mocy

Minister gospodarki nie zawiesił wszystkich programów. Nadal dostępne są dotacje inwestycyjne, premia na cyfryzację, premia na start działalności, premia dla spółdzielni pracy oraz odszkodowania dla handlowców dotkniętych robotami drogowymi.

Premia na start działalności jest skierowana do osób fizycznych, które przygotowują się do założenia firmy i nie mają jeszcze numeru przedsiębiorstwa. Pokrywa do 60 procent wydatków kwalifikowanych, przy maksymalnym pułapie 7 500 euro na projekt. Może obejmować między innymi wyposażenie, doradztwo, szkolenia oraz coworking. Warunkiem jest korzystanie ze wsparcia akredytowanej instytucji.

Premia dla spółdzielni pracy jest przeznaczona dla członków takich struktur jak Smart czy DIES, pod warunkiem że działają oni na podstawie umowy o pracę. Wsparcie ma pomagać w rozwijaniu samodzielnej działalności gospodarczej. Premia wynosi 30 procent uznanych wydatków, przy maksymalnym pułapie 20 000 euro na beneficjenta w okresie trzech lat.

Premia na cyfryzację może pokryć od 25 do 70 procent kosztów zewnętrznej usługi związanej z cyfryzacją procesów wewnętrznych lub produkcji, cyberbezpieczeństwem, a także rozwojem i ulepszeniami technicznymi strony internetowej. Maksymalna kwota wynosi 10 000 euro na beneficjenta w roku kalendarzowym. Usługa doradcza może trwać najwyżej sześć miesięcy, musi mieć charakter jednorazowy i wyjątkowy oraz rozpocząć się dopiero po złożeniu wniosku.

Odszkodowanie z tytułu robót drogowych przysługuje w sytuacji, gdy prace utrudniają funkcjonowanie lokalu, a ruch zostaje przerwany przez co najmniej 29 kolejnych dni. Pod pewnymi warunkami Bruksela wypłaca w takim przypadku do 2 700 euro.

Utrzymane zostały również wszystkie premie inwestycyjne przyznawane przez Bruxelles Économie et Emploi. Obejmują one między innymi dofinansowanie wydatków niezbędnych do utworzenia lub rozwoju działalności, takich jak zakup maszyn, wyposażenia i mebli firmowych czy prace adaptacyjne w lokalu. Premia składa się ze stawki podstawowej oraz, pod pewnymi warunkami, z jednej lub kilku dodatkowych zwyżek, w granicach ustalonych pułapów. Stawka podstawowa wynosi 5 procent uznanych inwestycji dla mikro- i małych przedsiębiorstw oraz 2,5 procent dla firm średniej wielkości.

Odrębne wsparcie oferuje Actiris. Osobom bezrobotnym rozpoczynającym działalność jako główne zajęcie instytucja przyznaje premię w wysokości 4 000 euro, wypłacaną w malejących kwotach przez sześć miesięcy.

Wsparcie na poziomie gmin

Większość brukselskich gmin również wspiera przedsiębiorców i handlowców, oferując własne dotacje na cyfryzację, odnowienie elewacji czy rozpoczęcie działalności. Rozwiązania nie są jednolite, ale wiele programów proponują między innymi Bruxelles-Ville, Ixelles, Uccle, Berchem-Sainte-Agathe i Saint-Gilles.

„Ponieważ to poziom gminny, system jest bardzo rozdrobniony i różni się w zależności od gminy. Zdarza się, że po dwóch stronach tej samej ulicy przedsiębiorcy czy handlowcy nie mają dostępu do tych samych dotacji. Do tego istniejące rozwiązania nie zawsze są znane. Trzeba przeglądać strony gmin jedną po drugiej” – radzi Julie Lambotte.