Bruksela reformuje swoją administrację – Actiris zachowa samodzielność, fala fuzji ruszy w 2027 r.

Rząd Regionu Stołecznego Brukseli osiągnął porozumienie w sprawie drugiego etapu reformy regionalnej administracji. Actiris, instytucja wspierająca osoby poszukujące pracy, zachowa autonomię, natomiast przyszłość agencji odpowiedzialnej za handel zagraniczny wciąż pozostaje przedmiotem dyskusji. Reforma zakłada falę fuzji instytucji pararegionalnych, która ma rozpocząć się w 2027 r. Koalicja nadal jest jednak podzielona w sprawie przyszłości hub.brussels.

Urzędujący od lutego 2026 r. rząd regionalny liczy, że uzdrowienie finansów regionu przyniesie strukturalna reforma administracji, z której w kolejnych kadencjach stopniowo wydzielano część usług i zadań. Rosnącą liczbę struktur o różnych statutach uznano zarówno za źródło dodatkowych kosztów – między innymi ze względu na strukturalny wzrost zatrudnienia, liczbę rad nadzorczych, a tym samym także osób pełniących funkcje z mandatu – jak i za przeszkodę dla skuteczności i przejrzystości regionalnej administracji.

Cztery filary przebudowy

Reforma zakłada restrukturyzację opartą na czterech filarach. Pierwszy, przyjęty już przez rząd, przewiduje utworzenie wspólnego zaplecza usługowego na wzór federalnego Bosa, w którym połączone zostaną zadania przekrojowe poszczególnych departamentów. Filar ten obejmuje integrację zasobów ludzkich, którymi zajmuje się talent.brussels, zarządzania informatyką skupionego obecnie w Paradigm i Connect IT, finansów i budżetu, służby statystycznej IBSA, obszaru równości szans Equal.brussels oraz uproszczenia administracyjnego Easy.brussels.

23 lipca rząd porozumiał się w sprawie drugiego filara, który ma skupić zadania merytoryczne Regionalnej Służby Publicznej Brukseli (SPRB). Ten etap oznacza kolejną falę fuzji i integracji, poprzedzając trzeci filar, obejmujący połączenie pionów infrastruktury Bruxelles Mobilité, Portu Brukselskiego, Bruxelles Environnement oraz Parking.brussels. Czwarty filar ma natomiast skupić regionalnych operatorów nieruchomości, takich jak SAU, Citydev, SLRB i Fonds du logement, wraz z zarządzaniem koncesjami Portu Brukselskiego.

Spór o Actiris i hub.brussels

Już sama lista instytucji objętych reformą pokazuje złożoność regionalnego aparatu administracyjnego. Drugi filar wywołał wyraźne dyskusje wewnątrz rządu Borisa Dillièsa, przede wszystkim wokół przyszłości Actiris oraz hub.brussels, agencji wspierającej przedsiębiorczość i odpowiadającej za reprezentację gospodarczą regionu za granicą.

We wstępnej nocie Dirk De Smedt (Anders), minister odpowiedzialny za ten obszar, zaproponował włączenie obu instytucji do struktur administracji. Hub.brussels miałby – zgodnie z projektem – „przestać istnieć w obecnej formie” i zostać wchłonięty przez departament Gospodarki i Zatrudnienia SPRB wraz z Innoviris i screen.brussels. Wyjątkiem byłyby służby zajmujące się rozwojem na rynkach międzynarodowych oraz sieć przedstawicieli za granicą, które miałyby trafić do regionalnej służby Bruxelles International. Ta ostatnia przejęłaby również visit.brussels, odpowiedzialne za promocję turystyki.

W przypadku Actiris minister proponował rozpoczęcie procesu integracji z departamentem Gospodarki i Zatrudnienia już teraz, „podczas gdy deklaracja polityki regionalnej przewidywała jedynie zbadanie takiej możliwości”. Propozycja nie uzyskała jednak poparcia. Zgodnie z ustaleniami rządu z 23 lipca Actiris „nie zostanie włączona w ramach drugiego filara”.

Koalicja podzielona

Znacznie mniej jasna pozostaje przyszłość hub.brussels. Kwestia ewentualnego wchłonięcia agencji ma zostać przeanalizowana przez grupę roboczą przed drugim czytaniem reformy przez rząd. Gabinet Laurenta Hubleta (Les Engagés), ministra gospodarki, nie jest przychylny temu rozwiązaniu. „Nie ma tego w umowie koalicyjnej” – przekazał dziennikowi L’Echo. Vooruit nie komentuje sprawy, a pozostałe partie koalicji nie udzieliły odpowiedzi.

Regionalny organ odpowiedzialny za bezpieczeństwo, safe.brussels, „nie zostaje na tym etapie włączony do drugiego filara” – zaznaczono w nocie. Decyzję uzasadniono specyfiką zadań związanych z bezpieczeństwem i zarządzaniem kryzysowym oraz powiązaniem instytucji z przyszłą zjednoczoną strefą policji.

Brak prognozy budżetowej

Uzgodniono natomiast włączenie perspective.brussels, urban.brussels oraz pionu pozwoleń Bruxelles Environnement do regionalnej służby urbanistycznej. Bruxelles International przejmie Komisariat ds. Europy, którego likwidację planowano wcześniej, natomiast Innoviris zostanie włączony do departamentu Gospodarki i Zatrudnienia. „STIB/MIVB nie zostanie objęta pracami nad drugim filarem przed 2029 r.” – zaznaczono w nocie ministra.

Dokument zapowiada także „pogłębioną” reformę samej SPRB, skoordynowaną ze wszystkimi fuzjami przewidzianymi w dwóch pierwszych filarach. W przyszłości każdym departamentem ma kierować mandatariusz.

Cała operacja „gwarantuje utrzymanie nabytych praw finansowych i administracyjnych” – zapewniono w projekcie, który na obecnym etapie nie zawiera jednak żadnej prognozy budżetowej. Na ten brak zwraca uwagę Inspekcja Finansów, która wydała negatywną opinię o dokumencie. Procesy łączenia instytucji mają rozpocząć się w 2027 r.