Aplikacje księgowe zdobywają Belgów – czy księgowi mają się czego obawiać

Analiza przychodów w czasie rzeczywistym, prognozowanie podatków czy rejestrowanie wydatków zawodowych – smartfon coraz częściej staje się narzędziem do prowadzenia księgowości dla osób samozatrudnionych w Belgii. Aplikacje takie jak Accountable, Dexxter czy Billy notują dynamiczny wzrost liczby użytkowników, co wpisuje się w szerszy proces cyfryzacji, przyspieszony m.in. obowiązkową fakturacją elektroniczną. Środowisko ekspertów księgowych pozostaje jednak podzielone w ocenie tego trendu.

Codzienna księgowość w smartfonie

Dla wielu osób prowadzących działalność gospodarczą rozliczanie składek społecznych, podatków i wydatków zawodowych jest dużym obciążeniem. Mathias Ambrozy, elektryk z 20-letnim doświadczeniem, wspomina, że wcześniej poświęcał całe weekendy raz na kwartał na porządkowanie faktur według dat. Jak przyznaje, korzystanie z aplikacji całkowicie zmieniło sposób zarządzania jego firmą.

Stan De Pauw, współtwórca aplikacji Dexxter, wskazuje, że największą zmianą jest możliwość zarządzania finansami w czasie rzeczywistym. Osoba samozatrudniona ma natychmiastowy dostęp do danych finansowych i lepiej rozumie sytuację swojej działalności, bez konieczności każdorazowego kontaktu z pośrednikiem. Po wprowadzeniu wszystkich wydatków oraz faktur system na bieżąco oblicza dostępne środki, obrót, dochody oraz kwoty, które należy odłożyć na podatki i składki społeczne.

Spór o przyszłość zawodu księgowego

Nicolas Quarré, współzałożyciel i prezes aplikacji Accountable, zauważa, że eksperci księgowi często nie są zainteresowani obsługą najmniejszych przedsiębiorców. Jego zdaniem w wielu przypadkach ich praca ogranicza się do złożenia rocznego zeznania podatkowego i deklaracji VAT, co może zostać zautomatyzowane.

Eksperci księgowi przyznają, że część zadań może zostać przejęta przez technologię, ale jednocześnie podkreślają granice automatyzacji. Angelo Terranova, prezes izby ekspertów księgowych Namur-Luksemburg, wskazuje, że kluczowa rola księgowego polega na analizie sytuacji finansowej firmy, ocenie jej rentowności oraz ostrzeganiu przed ryzykiem. W sprawach podatkowych – jak zaznacza – wiedza ekspercka pozostaje niezbędna.

Morgane Depriez z zarządu ITAA, Instytutu Doradców Podatkowych i Ekspertów Księgowych, podkreśla, że część środowiska podchodzi do aplikacji z nieufnością, kwestionując ich wiarygodność. Inni jednak uznają, że rozwój fakturacji elektronicznej, automatyzacji i sztucznej inteligencji sprawia, że takie rozwiązania stają się nieuniknione, przynajmniej dla części klientów.

Bezpieczeństwo danych i tajemnica zawodowa

Przedstawicielka ITAA zwraca uwagę również na kwestie ochrony danych. Informacje podatkowe należą do szczególnie wrażliwych, dlatego istotne jest, gdzie przechowywane są dane i z jakimi partnerami współpracują dostawcy aplikacji. Eksperci księgowi są objęci tajemnicą zawodową, co – jak podkreśla Depriez – stanowi istotne zabezpieczenie dla klientów.

Twórcy aplikacji nie postrzegają swoich rozwiązań jako bezpośredniej konkurencji dla zawodu księgowego. Stan De Pauw z Dexxter zaznacza, że ich celem jest wspieranie małych przedsiębiorców i ułatwienie im startu, a nie zastępowanie ekspertów. Wskazuje, że około 20 procent użytkowników korzysta z modelu hybrydowego, łącząc aplikację z usługami księgowego, zwłaszcza w zakresie optymalizacji podatkowej i ważnych decyzji biznesowych.

Takie rozwiązanie stosuje również Mathias Ambrozy, który oprócz aplikacji współpracuje z księgowym mającym dostęp do jego danych. Dzięki temu koszty usług pozostają niższe, a w razie potrzeby to księgowy kontaktuje się bezpośrednio z administracją.

Model hybrydowy z Liège

Podejście łączące technologię i doradztwo stanowi także podstawę działania start-upu Billy z Liège. Firma oferuje aplikację wspieraną przez około 40 ekspertów księgowych. Lionel Rosu, współtwórca platformy i ekspert księgowy, podkreśla, że dzięki informatyzacji i automatyzacji produktywność w księgowości w ostatnich latach wzrosła ponad dwukrotnie. Coraz mniej czasu zajmuje przygotowywanie deklaracji podatkowych i VAT, a rozwój sztucznej inteligencji może jeszcze przyspieszyć ten proces. W jego ocenie pozwoli to ekspertom skupić się na doradztwie i indywidualnym wsparciu klientów.

Koszty usług – wyraźne różnice

Koszt usług eksperta księgowego dla działalności obejmującej około 100 faktur rocznie, cztery kwartalne deklaracje VAT oraz roczne zeznanie podatkowe wynosi średnio około 1 000 euro rocznie. Aplikacje są zdecydowanie tańsze: Accountable kosztuje około 30 euro miesięcznie, Dexxter 240 euro rocznie, a Billy – oferujący także wsparcie ekspertów – 720 euro rocznie.

Morgane Depriez z ITAA zaznacza, że różnice cenowe mają swoje uzasadnienie. Zawód eksperta księgowego jest regulowany i podlega licznym kontrolom, w tym wymogom instytutu, przepisom dotyczącym przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz regularnym kontrolom jakości. Eksperci mają również obowiązek odbywania co najmniej 40 godzin szkoleń rocznie. Zdaniem Depriez aplikacje mogą być dobrym rozwiązaniem zwłaszcza dla osób prowadzących działalność dodatkową, dla których koszty usług księgowych są zbyt wysokie w stosunku do dochodów.

Fakturacja elektroniczna jako katalizator zmian

Obowiązek stosowania fakturacji elektronicznej przez osoby samozatrudnione podlegające VAT skłonił wielu przedsiębiorców do korzystania z aplikacji księgowych. Nicolas Quarré z Accountable poinformował, że liczba użytkowników jego aplikacji wzrosła ponad dwukrotnie w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Firma rozszerzyła również bezpłatny plan, umożliwiając wystawianie nieograniczonej liczby faktur przez system Peppol bezpośrednio ze smartfona, oraz wprowadziła nowe abonamenty dedykowane fakturowaniu.

Podobny trend obserwuje Dexxter. Jak wskazuje Stan De Pauw, liczba użytkowników aplikacji podwoiła się w ciągu kilku miesięcy, a obecnie około 23 000 jednoosobowych działalności prowadzi swoją księgowość za jej pomocą.