Mieszkańcy Brukseli częściej rejestrują darowizny – wpływ nowych przepisów

W 2025 r. w Brukseli wzrosła liczba darowizn ruchomości dokonywanych przed notariuszem. Wysokie ceny nieruchomości w stolicy przyczyniają się również do częstszego przekazywania majątku w formie darowizn ratalnych. Z danych Federacji Notariatu (Fednot) wynika, że w całym kraju zarejestrowano w ubiegłym roku 53 238 darowizn sporządzonych przez notariusza, z czego aż 70 procent przypadło na Flandrię. Dla porównania, rok wcześniej było to 42 401 aktów.

Darowizny ruchomości wyraźnie w górę

W skali kraju liczba zarejestrowanych darowizn ruchomości – obejmujących m.in. środki pieniężne i akcje – wzrosła o 18,8 procent, osiągając poziom 18 968. Wzrost ten widoczny jest we wszystkich regionach. W Walonii liczba takich darowizn zwiększyła się o 11,8 procent, do 4 159, natomiast w Brukseli odnotowano wzrost o 13,9 procent, do 1 626.

Eléonore Bleeckx, notariusz i rzeczniczka notaire.be, podkreśla, że darowizna to skuteczne narzędzie planowania spadkowego. Istotną rolę odgrywa przy tym aspekt podatkowy – stawki podatku od darowizn są zazwyczaj niższe niż w przypadku podatku od spadków. Jak dodaje, możliwość wcześniejszego uporządkowania kwestii majątkowych przy wsparciu notariusza pozwala osiągnąć optymalne rozwiązania pod względem prawnym, podatkowym i majątkowym, a także daje poczucie bezpieczeństwa.

Wpływ wydłużenia okresu podejrzanego

Od 1 stycznia 2026 r. Region Stołeczny Brukseli dostosował przepisy do regulacji obowiązujących w Walonii i we Flandrii. Tak zwany okres podejrzany – czyli czas, w którym darczyńca musi pozostać przy życiu po dokonaniu niezarejestrowanej darowizny, aby uniknąć opodatkowania jej według stawek podatku od spadków – został wydłużony z trzech do pięciu lat.

Zdaniem Eléonore Bleeckx zmiana ta wpłynęła na wzrost liczby zarejestrowanych darowizn w Brukseli, który wyniósł około 14 procent. Mieszkańcy stolicy coraz częściej decydują się na formalne uregulowanie przekazania majątku, aby uniknąć ryzyka wynikającego z bardziej restrykcyjnych przepisów.

Darowizny nieruchomości – spadek w kraju, wzrost w Brukseli

Darowizny nieruchomości są zawsze rejestrowane, ponieważ wymagają sporządzenia aktu notarialnego. W skali kraju ich liczba spadła w 2025 r. o 6 procent, do poziomu 34 270. Podobną tendencję odnotowano w Walonii, gdzie liczba takich darowizn zmniejszyła się o 4,9 procent, do 7 513.

Odwrotna sytuacja wystąpiła w Brukseli. W stolicy liczba darowizn nieruchomości wzrosła o 7,4 procent, osiągając 2 745. Eléonore Bleeckx wyjaśnia, że zjawisko to można wiązać z wysokimi cenami nieruchomości oraz dążeniem do przekazywania majątku w odpowiednim momencie, przy wykorzystaniu najniższych progów podatkowych, m.in. poprzez darowizny ratalne.

Darowizna ratalna – mechanizm i korzyści podatkowe

Przykładowo para z dwójką dzieci może przekazać nieruchomość o wartości 600 000 euro, korzystając ze stawki podatku wynoszącej 3 procent. W praktyce oznacza to, że każdy z rodziców przekazuje po 150 000 euro każdemu dziecku. Stawka 3 procent obowiązuje bowiem w pierwszym progu podatkowym, obejmującym kwoty od 0 do 150 000 euro.

Jeżeli wartość nieruchomości jest wyższa, konieczne jest odczekanie trzech lat, aby móc przekazać pozostałą część majątku z zastosowaniem tej samej preferencyjnej stawki podatkowej.