Konfiskaty gotówki na lotnisku w Zaventem – rośnie skala nieformalnych transferów do Afryki

W ostatnich miesiącach na lotnisku w Zaventem zatrzymano kilku podróżnych przewożących bardzo duże kwoty gotówki – sięgające setek tysięcy euro. Jak wynika z informacji źródeł sądowych, port lotniczy zmaga się z nasilającym się zjawiskiem wywozu pieniędzy z Belgii do krajów poza Europą. Prokuratura w Hal-Vilvoorde potwierdza wzrost liczby takich spraw. W wielu przypadkach osoby zatrzymane kwestionują zarzuty prania pieniędzy, twierdząc, że jedynie omijają wysokie koszty i ograniczenia związane z oficjalnymi przelewami.

Uniewinniony przewoźnik z 300 000 euro

Latem ubiegłego roku na lotnisku w Zaventem zatrzymano obywatela Gambii, który planował podróż do Bandżulu – stolicy tego kraju – mając przy sobie około 300 000 euro w gotówce. Początkowo postawiono mu zarzut prania pieniędzy. W lutym tego roku brukselska izba doradcza umorzyła jednak sprawę i nakazała zwrot skonfiskowanych środków. Obrońca mężczyzny, mecenas Miguel Mairlot, wskazał, że legalne pochodzenie pieniędzy udało się potwierdzić dzięki dokumentom, takim jak potwierdzenia wypłat i wyciągi bankowe pochodzące od kilkudziesięciu osób. Jak zaznaczył adwokat, jego klient podjął ryzyko, przewożąc gotówkę poza oficjalnymi kanałami, jednak nie oznacza to automatycznie udziału w praniu pieniędzy.

Zaufani kurierzy w diasporze

Opisany przypadek nie jest odosobniony. Mecenas Mairlot reprezentuje obecnie kolejnego obywatela Gambii, zatrzymanego z kwotą około 250 000 euro w gotówce i również podejrzanego o pranie pieniędzy. Mężczyzna przebywa w areszcie i zaprzecza zarzutom. Postępowanie w tej sprawie nadal trwa.

W obu sytuacjach schemat działania jest podobny – przewoźnik, cieszący się zaufaniem w swojej społeczności, zbiera gotówkę od rodaków mieszkających w Europie, by przekazać ją ich rodzinom w Gambii. Lotnisko w Zaventem obsługuje jedno z nielicznych bezpośrednich połączeń między Bandżulem a Europą, co częściowo tłumaczy skalę tego zjawiska. Taka forma przekazywania pieniędzy pozwala uniknąć opłat bankowych oraz limitów wynikających z przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy.

Przepisy i ryzyko

Przewożenie ponad 10 000 euro w gotówce bez wcześniejszego zgłoszenia jest zabronione. Naruszenie tego obowiązku może skutkować karą celną, która – jak pokazuje praktyka – nie zawsze działa odstraszająco. Pierwszy zastępca prokuratora w Hal-Vilvoorde, Mickaël Splingard, przyznaje, że tego typu sprawy wymagają dużych nakładów pracy, jednak każda sytuacja musi zostać dokładnie sprawdzona pod kątem ewentualnego prania pieniędzy. Jak relacjonuje prokurator, osoby zatrzymane często przedstawiają dokumenty potwierdzające legalność środków, a zapytane o ryzyko, odpowiadają wprost, że są go świadome.

Miliony konfiskowane co roku

Z danych SPF/FOD Finansów wynika, że w 2025 r. służby celne skonfiskowały na belgijskich lotniskach gotówkę o łącznej wartości 6,9 miliona euro, przy czym zdecydowana większość tych przypadków dotyczyła lotniska w Zaventem. Dla porównania, w 2023 r. zajęto 8,8 miliona euro, a w 2024 r. – 6,8 miliona euro.