Belgia słabo radzi sobie z rajami podatkowymi

Komórka Federalnego Ministerstwa Finansów (SPF Finances), odpowiedzialna za monitorowanie przepływów finansowych do rajów podatkowych, liczy obecnie zaledwie dwóch pracowników – o połowę mniej niż jeszcze w 2022 r. W 2025 r. sprawdzono jedynie 10 procent deklaracji dotyczących przelewów przekraczających 100 000 euro, kierowanych przez przedsiębiorstwa do krajów o niskim opodatkowaniu. Informacje te ujawniono w odpowiedzi ministra finansów Jana Jambona (N-VA) na pytanie parlamentarzysty François De Smeta z partii DéFI.

Dramatyczny spadek kadrowy

Jeszcze trzy lata temu komórka zajmująca się rajami podatkowymi zatrudniała cztery osoby. Obecnie jej działalność opiera się na pracy dwóch urzędników analizujących przepływy finansowe do jurysdykcji o preferencyjnym opodatkowaniu. W ubiegłym roku skontrolowano jedynie 10 procent deklaracji 275F, czyli zgłoszeń obejmujących przelewy powyżej 100 000 euro realizowane przez firmy do takich krajów.

SPF Finances poinformowało, że trwa rekrutacja dwóch dodatkowych pracowników, którzy mają w najbliższym czasie zasilić zespół i poprawić jego zdolności operacyjne.

Ignorowane zalecenia Trybunału Obrachunkowego

Już w 2022 r. belgijski Trybunał Obrachunkowy (Cour des comptes) apelował o gruntowną zmianę podejścia do kontroli, wskazując na niewystarczającą skuteczność dotychczasowych działań. Zdaniem instytucji administracja podatkowa powinna skupić się przede wszystkim na identyfikowaniu płatności, które nie zostały zgłoszone.

Skala przepływów do rajów podatkowych pozostaje bardzo duża. Z danych za 2020 r. wynika, że przedsiębiorstwa działające w Belgii złożyły 843 deklaracje obejmujące transfery o łącznej wartości 265,3 miliarda euro. W latach 2018-2020 roczna wartość takich przelewów regularnie przekraczała 200 miliardów euro, przy czym deklarowało je zaledwie 0,2 procent spółek.

Krytyka ze strony opozycji

François De Smet ostro skrytykował obecną sytuację, wskazując, że liczba dwóch urzędników jest zdecydowanie niewystarczająca do prowadzenia skutecznych i pogłębionych analiz w tak złożonym obszarze.

Polityk zwrócił także uwagę, że lista krajów o zerowym lub bardzo niskim opodatkowaniu nie była aktualizowana od marca 2016 r. Informację tę potwierdziło biuro ministra Jambona, zaznaczając jednocześnie, że obecnie nie są prowadzone prace nad jej aktualizacją. Brak zmian w tym zakresie był już wcześniej przedmiotem krytyki Trybunału Obrachunkowego.

Zdaniem De Smeta rządowa koalicja Arizona poszukuje dodatkowych wpływów do budżetu, a jednocześnie nie wykazuje wystarczającej determinacji w walce z transferami do rajów podatkowych.

Rola komórki ograniczona do analizy

Federalne Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że zadania tej komórki koncentrują się głównie na analizie zgłoszonych płatności, które następnie przekazywane są odpowiednim służbom kontrolnym. Jednostka ta nie prowadzi bezpośrednio dochodzeń.

Resort nie był w stanie przedstawić informacji dotyczących efektów przeprowadzonych kontroli ani wysokości ewentualnie odzyskanych środków. Jak wskazano, obecnie priorytetem jest przygotowanie odpowiedzi na kolejną interpelację parlamentarną dotyczącą tej samej kwestii.