Wszystkie 19 gmin brukselskich zjednoczyło się przeciwko uciążliwościom lotniczym

Burmistrzowie wszystkich 19 gmin Regionu Brukselskiego uzgodnili na początku marca wspólne stanowisko dotyczące ograniczenia uciążliwości związanych z ruchem lotniczym nad stolicą. To sytuacja bez precedensu – choć podobne próby podejmowano już około dziesięciu lat temu, dopiero teraz udało się wypracować spójny zestaw postulatów. Łącznie przygotowano czternaście konkretnych żądań, które skierowano do rządu federalnego. Najważniejszym z nich jest wprowadzenie zakazu lotów nocnych.

Zakaz lotów nocnych jako priorytet

Wśród kluczowych propozycji znalazło się ograniczenie przelotów nad najbardziej zaludnionymi obszarami oraz uznanie, że lotnisko funkcjonujące w środowisku miejskim powinno koncentrować swoją działalność w ciągu dnia. Burmistrzowie domagają się wprowadzenia zakazu lotów nocnych w godzinach od 22:00 do 7:00, na wzór rozwiązań stosowanych w wielu europejskich portach lotniczych. W razie potrzeby proponują także przeprowadzenie analizy, która pozwoliłaby ocenić wpływ takiego rozwiązania na funkcjonowanie lotniska.

Samorządowcy postulują również ograniczenie korzystania z pasów zastępczych, które powodują przeloty samolotów nad stolicą na niskiej wysokości w sytuacji, gdy wiatr wieje z północnego wschodu lub południowego wschodu. Ich zdaniem problem wynika z nadmiernie rygorystycznego stosowania norm wiatrowych, co prowadzi do częstego przełączania na te pasy. Sprawa ta była już przedmiotem sporów sądowych – państwo belgijskie przegrało w tej kwestii dwa procesy.

Pozostałe postulaty

Wśród pozostałych żądań znalazło się m.in. ograniczenie liczby operacji lotniczych na lotnisku w Zaventem do 220 000 rocznie, wprowadzenie norm dotyczących indywidualnego poziomu hałasu generowanego przez samoloty oraz zakaz tak zwanych lotów krótkodystansowych. Burmistrzowie postulują także dostosowanie jednego z pasów startowych oraz narzucenie określonego trybu startów na innym, aby ograniczyć przeloty nad Regionem Brukselskim.

Samorządowcy zwrócili się również do władz regionalnych o przekazanie gminom części z 42 milionów euro, które Region uzyskał w ostatnich latach z kar nakładanych na rząd federalny. Wśród postulatów znalazło się także zainstalowanie sonometrów we wszystkich gminach objętych przelotami, co ma umożliwić dokładny pomiar poziomu hałasu. Burmistrzowie domagają się ponadto gruntownej reformy systemu nakładania i egzekwowania kar za naruszenia przepisów dotyczących hałasu lotniczego.

Wpływ przelotów na zdrowie mieszkańców

Z badania opublikowanego w 2023 r. przez biuro ENVISA na zlecenie organizacji Bond Beter Leefmilieu wynika, że około 220 000 osób jest poważnie narażonych na hałas generowany przez port lotniczy Bruksela-National. Koszty zdrowotne wynikające z tych uciążliwości oszacowano na około 1 miliard euro rocznie dla systemu zabezpieczenia społecznego.

Na podstawie tych danych Krajowa Rada Zdrowia zaleciła w maju 2024 r. podjęcie konkretnych działań. W szczególności wezwano do wprowadzenia zakazu lotów nocnych w godzinach od 23:00 do 7:00, co miałoby zapewnić około 163 000 mieszkańcom spokojny, siedmio- lub ośmiogodzinny sen bez zakłóceń. Postulat ten został przejęty przez burmistrzów brukselskich gmin – pozostaje jednak kwestia, czy rząd federalny zdecyduje się go wdrożyć.