Szefowa Actiris odchodzi ze stanowiska – wskazuje na brak szacunku ze strony polityków

Cristina Amboldi, pełniąca obowiązki dyrektorki generalnej brukselskiego urzędu pracy Actiris, złożyła w weekend rezygnację na ręce ministra nadzorującego Laurenta Hubleta (Les Engagés). W rozmowie z dziennikiem Le Soir szczegółowo wyjaśniła powody swojej decyzji, wskazując przede wszystkim na brak odpowiednich warunków do kierowania instytucją oraz systematyczne pomijanie kadry zarządzającej administracji publicznej w procesach decyzyjnych. Jej odejście następuje w momencie szczególnie wrażliwym – w kontekście nasilających się wykluczeń z systemu zasiłków dla bezrobotnych wynikających z decyzji koalicji Arizona.

Burzliwe posiedzenie jako punkt zwrotny

Bezpośrednim impulsem do podjęcia decyzji było napięte posiedzenie komitetu zarządzającego Actiris, które odbyło się w czwartek. Jak relacjonuje Amboldi, podczas spotkania padły wypowiedzi, które przekroczyły granice akceptowalne z jej punktu widzenia. Choć nie ujawniła szczegółów, zaznaczyła, że wydarzenie to było jedynie momentem przełomowym w dłuższym procesie narastającego zniechęcenia. Podkreśliła, że decyzja o rezygnacji dojrzewała od miesięcy, a problemem nie była jedna sytuacja, lecz utrwalone poczucie, że wyżsi urzędnicy traktowani są jak element politycznych rozgrywek.

Administracja bez rządu przez 613 dni

Amboldi zwróciła uwagę na paradoks funkcjonowania Regionu Brukselskiego, który przez 613 dni działał bez rządu, podczas gdy administracja – w tym Actiris – nieprzerwanie realizowała swoje zadania. Po zawarciu porozumienia koalicyjnego decyzje zapadły w zaledwie trzy dni, w oparciu o wieloletnie tabele budżetowe, bez realnych konsultacji z kierownictwem instytucji publicznych. Jak zaznaczyła, nikt nie zwrócił się do niej z pytaniem o priorytety w zakresie polityki zatrudnienia w Brukseli.

Wspomniała, że na początku rozmów spotkała się z Davidem Leisterhemem (MR), aby przedstawić stanowisko Actiris. Następnie Yvan Verougstraete (Les Engagés) zorganizował spotkanie dyrektorów generalnych w celu omówienia metodologii pracy. Zdaniem Amboldi nie były to jednak rzeczywiste konsultacje. Podkreśliła, że przy podejmowaniu decyzji o oszczędnościach minimalnym standardem powinno być uwzględnienie opinii osób odpowiedzialnych za ich wdrożenie.

Cięcia budżetowe i napięty harmonogram

Budżet Actiris na 2026 r. został obniżony do 683 mln euro, podczas gdy rok wcześniej wynosił 727 mln euro. Oznacza to redukcję wydatków o 44 mln euro. Amboldi nie kwestionuje potrzeby oszczędności, lecz sposób ich wprowadzania. Wdrożenie cięć na poziomie około 40 mln euro wymaga wypowiadania umów z zachowaniem trzymiesięcznych lub sześciomiesięcznych okresów wypowiedzenia, a także zmian w przepisach wykonawczych.

Według niej realizacja tych działań w tak krótkim czasie – jeszcze przed końcem roku – jest nierealna. Zwróciła uwagę, że politycy oczekują natychmiastowych efektów, zamiast przyjąć harmonogram rozłożony na całą kadencję.

Moratorium na zatrudnianie pogarsza sytuację

Jednym z najbardziej problematycznych rozwiązań jest wprowadzenie moratorium na rekrutację nowych pracowników. Obecnie Actiris dysponuje około 1 400 etatami w przeliczeniu na pełne etaty, czyli o 200 mniej niż na początku kadencji Amboldi. Zakaz zatrudniania oznacza, że instytucja nie może zastępować nawet osób odchodzących z zespołów pierwszego kontaktu, które bezpośrednio wspierają osoby poszukujące pracy.

Dodatkowym problemem jest bardzo krótki czas na przygotowanie planu kadrowego na 2026 r. – instytucja otrzymała na to zaledwie cztery tygodnie, przy czym metodologia jego opracowania ulega zmianom. Amboldi podkreśliła, że około 63 procent pracowników Actiris zajmuje się bezpośrednim wsparciem osób bezrobotnych, a pozostałe 37 procent stanowią niezbędne działy zaplecza, takie jak kadry, IT, obsługa budynków, komunikacja, dział prawny czy tłumaczeniowy.

Cel 70 procent zatrudnienia pod znakiem zapytania

Porozumienie koalicyjne zakłada osiągnięcie poziomu zatrudnienia na poziomie 70 procent. Amboldi zwróciła uwagę, że deklaracja polityki regionalnej mówi o dążeniu do tego celu, a nie o jego faktycznym osiągnięciu. Podkreśliła, że Actiris nie tworzy miejsc pracy, lecz wspiera osoby ich poszukujące, a realizacja takiego wskaźnika wymaga zaangażowania całego rynku – pracodawców, administracji i samych kandydatów.

W obecnej sytuacji gospodarczej, jak oceniła, traktowanie tego celu jako realnego w krótkim czasie jest mało prawdopodobne.

Decyzja niezwiązana z wcześniejszymi kontrowersjami

Amboldi odrzuciła sugestie, że jej odejście ma związek z anulowaniem w czerwcu ubiegłego roku jej nominacji przez Radę Stanu (Conseil d’État), która zakwestionowała bezstronność procedury selekcyjnej z grudnia 2021 r. W listopadzie 2025 r. została mianowana dyrektorką tymczasową na odnawialny sześciomiesięczny mandat. Była jedyną kandydatką i cieszyła się szerokim poparciem wewnątrz instytucji.

Odnosząc się do krytyki pod adresem Actiris, w tym do raportu Trybunału Obrachunkowego z grudnia 2023 r., wskazującego na niedostateczne wsparcie osób bezrobotnych, podkreśliła, że dotyczył on okresu 2017-2021, kiedy nie pełniła jeszcze tej funkcji. Dodała, że od tego czasu instytucja podejmuje działania naprawcze.

Apel na zakończenie kadencji

Na zakończenie Amboldi skierowała jasne przesłanie do decydentów. Jej zdaniem administracja nie powinna być obarczana odpowiedzialnością za sytuacje, w których jest odsuwana od decyzji mających bezpośredni wpływ na jej funkcjonowanie. Podkreśliła, że zależy jej na utrzymaniu Actiris jako sprawnej i szanowanej instytucji publicznej.

Zaznaczyła również, że rząd ma prawo rozważać zmiany strukturalne, w tym ewentualne włączenie Actiris do administracji centralnej. Wyraziła jednak wątpliwości, czy taka reorganizacja przyniesie oczekiwane oszczędności, zwłaszcza bez zapowiadanych zwolnień, przypominając, że każda reforma tego typu na początku generuje dodatkowe koszty.