Budżet federalny: konieczne dodatkowe oszczędności co najmniej 5 miliardów euro

Komitet monitorujący, złożony z wysokich rangą urzędników administracji federalnej oraz systemu zabezpieczeń społecznych, przedstawił najnowsze prognozy budżetowe, które stawiają koalicję Arizona przed poważnym wyzwaniem finansowym. Aby spełnić europejskie wymogi fiskalne do końca kadencji, rząd federalny będzie musiał znaleźć dodatkowe oszczędności w wysokości co najmniej 4,9 miliarda euro. Szacunek ten opiera się jednak na założeniach sprzed eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie, co oznacza, że rzeczywista skala potrzebnych działań może być jeszcze większa.

Deficyt znacznie wyższy od założeń

Z najnowszych prognoz komitetu wynika, że deficyt federalny – obejmujący zarówno państwo federalne, jak i system zabezpieczeń społecznych, określane łącznie jako Podmiot 1 (Entité 1) – osiągnie w 2029 r. poziom 35,8 miliarda euro, czyli 4,9 procent PKB. To wyraźnie więcej niż zakładała koalicja Arizona, która przewidywała deficyt na poziomie 31,2 miliarda euro, czyli 4,3 procent PKB.

Taki rozwój sytuacji pozostaje niezgodny z europejską normą wzrostu wydatków netto, która po reformie reguł budżetowych w 2024 r. stała się kluczowym punktem odniesienia dla Komisji Europejskiej przy ocenie planów finansowych państw członkowskich. Według komitetu monitorującego, aby zmieścić się w tych ramach do końca kadencji, konieczny będzie dodatkowy wysiłek budżetowy na poziomie 4,9 miliarda euro. Jest to jednak wariant uznawany za optymistyczny.

Wojna na Bliskim Wschodzie pogarsza perspektywy

Prognozy komitetu opierają się na średnioterminowych założeniach makroekonomicznych opracowanych przez Federalne Biuro Planowania na początku lutego – jeszcze przed atakiem Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran, który doprowadził do eskalacji konfliktu o trudnym do przewidzenia przebiegu.

Skutki napięć są już widoczne na rynkach surowców, zwłaszcza w rosnących cenach gazu i ropy naftowej. Jeśli sytuacja się przedłuży, a ceny energii utrzymają się na wysokim poziomie, możliwe jest wystąpienie niekorzystnego scenariusza łączącego inflację ze spowolnieniem gospodarczym, a nawet recesją. Taki rozwój wydarzeń dodatkowo pogorszyłby stan finansów publicznych, co oznacza, że obecne prognozy mogą okazać się zbyt optymistyczne.

Koalicja Arizona oddala się od własnych celów

Rządząca koalicja już wcześniej zrezygnowała z zapisanego w umowie koalicyjnej celu obniżenia deficytu poniżej 3 procent PKB do końca kadencji. W projekcie budżetu przedstawionym w lutym – a następnie przyjętym w ubiegłym tygodniu – rząd zakładał ograniczenie deficytu do 4,3 procent PKB w 2029 r., wobec 3,7 procent w 2025 r.

Jednak nawet ten bardziej umiarkowany scenariusz szybko okazał się trudny do zrealizowania, między innymi z powodu wycofania się z części planowanych działań, w szczególności dotyczących podatku VAT. Premier wielokrotnie wskazywał, że konieczne będą dodatkowe oszczędności rzędu około 4 miliardów euro. Najnowsze wyliczenia komitetu monitorującego pokazują jednak, że potrzeby są jeszcze większe.

Już w 2026 r. potrzeba 1,4 miliarda euro

Minister budżetu Vincent Van Peteghem (CD&V) podkreślił, że już w 2026 r. rząd federalny będzie musiał znaleźć dodatkowe 1,4 miliarda euro oszczędności. To jednak dopiero pierwszy etap znacznie szerszego wysiłku fiskalnego, który czeka koalicję Arizona w kolejnych latach.