Wzrost cen energii – De Wever apeluje o odpowiedzialność i ostrzega przed nadmiernymi wydatkami

Premier Belgii Bart De Wever odniósł się we wtorek do rosnących cen energii oraz sytuacji finansów publicznych podczas sesji pytań w Izbie Reprezentantów. Jego wystąpienie nastąpiło dzień po publikacji raportu Komitetu Monitorującego, który wskazuje na konieczność dodatkowego wysiłku budżetowego sięgającego blisko 5 miliardów euro do końca kadencji oraz na odchylenie w wysokości 500 milionów euro już w bieżącym roku. Szef rządu wezwał do zachowania odpowiedzialności i zdystansował się od publicznych deklaracji składanych przez liderów partii koalicyjnych.

Sytuacja budżetowa – trudna, ale możliwa do opanowania

Komentując ustalenia Komitetu Monitorującego, De Wever przyjął umiarkowany ton. Przyznał, że obecna sytuacja finansów publicznych jest wymagająca, ale nadal pozostaje pod kontrolą. Jego zdaniem korekta budżetu na 2026 r. jest możliwa do przeprowadzenia. Jednocześnie podkreślił, że perspektywa kolejnych lat wygląda znacznie poważniej. W raporcie wskazano bowiem, że prognozy dochodów z podatku lotniczego, opłat od małych przesyłek oraz planowanej reformy VAT wymagają ponownej oceny, a dodatkowe oszczędności będą nieuniknione. Łączna skala potrzebnych działań zbliża się do 4 miliardów euro – co, jak zaznaczył premier, nie jest zaskoczeniem. Porównał on proces naprawy finansów publicznych do wspinaczki, którą należy realizować etapami, konsekwentnie i z myślą o dłuższej perspektywie.

Ceny energii – premier studzi oczekiwania

Temat rosnących cen energii zdominował pytania ze strony opozycji. Głos zabierali m.in. Raoul Hedebouw (PTB), Sarah Schlitz (Ecolo), François De Smet (Défi) oraz Eric Thiébaut (PS), domagając się konkretnych działań. Wystąpienie premiera miało miejsce niedługo po publicznych propozycjach przewodniczącego MR Georges-Louisa Boucheza, który postulował wprowadzenie mechanizmu odwróconego kliketu akcyzowego.

De Wever wyraźnie zdystansował się od takich inicjatyw. Zaznaczył, że rozumie oczekiwania i pytania płynące zarówno ze strony polityków, jak i partnerów społecznych, ale nie zamierza komentować poszczególnych propozycji na forum publicznym. Podkreślił, że publiczne licytowanie się pomysłami w ramach koalicji nie sprzyja stabilności rządu.

Ostrzeżenie przed powtórzeniem błędów poprzedniego rządu

Premier nie pozostawił wątpliwości co do swojej oceny sytuacji. Zaznaczył, że stan finansów publicznych jest poważny, a sytuacja międzynarodowa nie sprzyja poprawie. W jego ocenie deklarowanie dużych wydatków w takich warunkach jest nieodpowiedzialne. Wyraził przekonanie, że członkowie koalicji zdają sobie z tego sprawę. W przeciwnym razie – jak ostrzegł – Belgia może powtórzyć błędy poprzedniego rządu Vivaldiego, co doprowadziłoby do dalszego pogorszenia sytuacji budżetowej.

De Wever skrytykował także polityków, którzy jego zdaniem zbyt szybko składają obietnice publiczne dotyczące wsparcia dla obywateli. Zamiast tego odwołał się do stanowiska przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, która podkreśla konieczność działań ukierunkowanych, proporcjonalnych i tymczasowych. Jak zaznaczył premier, właśnie takie podejście uważa za właściwe w obecnej sytuacji.