Rząd Regionu Stołecznego Brukseli odwołuje się od wyroku zakazującego zabudowy terenów zielonych

Rząd Regionu Stołecznego Brukseli (Région de Bruxelles-Capitale/Brussels Hoofdstedelijk Gewest) zdecydował o złożeniu apelacji od wyroku sądowego, który nakazuje wstrzymanie zabudowy miejskich nieużytków oraz terenów niezabudowanych na obszarze stolicy. Jednocześnie władze regionalne potwierdziły objęcie trwałą ochroną wybranych działek o wysokiej wartości przyrodniczej oraz wprowadziły tymczasowe zamrożenie inwestycji na kolejnych spornych terenach. Sprawa wpisuje się w szerszy konflikt między potrzebą dalszego rozwoju urbanistycznego Brukseli a koniecznością ochrony ograniczonych zasobów terenów zielonych w jednym z najgęściej zaludnionych regionów Europy.

Wyrok nakazujący wstrzymanie zabudowy

Frankofoński sąd pierwszej instancji (tribunal de première instance francophone) orzekł 29 października 2025 r., że Region Stołeczny Brukseli musi wstrzymać urbanizację oraz uszczelnianie gruntów niezabudowanych o powierzchni przekraczającej 0,5 hektara. Zakaz ten obowiązuje do momentu przyjęcia nowego Regionalnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (Plan Régional d’Affectation du Sol/Gewestelijk Bestemmingsplan), a najpóźniej do 31 grudnia 2026 r. W uzasadnieniu podkreślono, że kontynuowanie zabudowy bez uwzględnienia wymogów klimatycznych narusza ogólny obowiązek ostrożności spoczywający na władzach regionalnych.

Orzeczenie było efektem pozwu wniesionego przez kolektywy obywatelskie, które alarmowały o przyspieszającym zanikaniu terenów przyrodniczych w Brukseli. Od dłuższego czasu przyszłość miejskich nieużytków – będących jednymi z ostatnich rezerw gruntowych w silnie zurbanizowanym regionie – pozostaje przedmiotem intensywnego sporu politycznego.

Rząd respektuje wyrok, ale chce jego doprecyzowania

Sekretarz stanu ds. urbanistyki i zagospodarowania przestrzennego Audrey Henry (MR) zaznaczyła w komunikacie, że rząd w pełni respektuje orzeczenie oraz uznaje kwestie w nim poruszone, w tym walkę ze zmianami klimatu, ochronę gleb czy konieczność dostosowania miasta do ryzyka powodzi i zjawiska miejskich wysp ciepła. Jednocześnie wskazała, że wyrok rodzi poważne wątpliwości prawne i praktyczne, zwłaszcza w zakresie jego stosowania, proporcjonalności oraz powiązania z politykami już realizowanymi przez region.

Złożenie apelacji ma na celu uzyskanie jasnych wytycznych oraz zapewnienie pewności prawnej przy wdrażaniu postanowień sądu. Do czasu zakończenia postępowania odwoławczego wyrok pozostaje jednak w pełni obowiązujący.

Ochrona terenów przyrodniczych i wstrzymanie inwestycji

Niezależnie od złożonej apelacji rząd potwierdził trwałe włączenie do strefy zielonej trzech obszarów: plateau Avijl, wzgórza Donderberg oraz podmokłych terenów Wiels (marais Wiels). Oznacza to ich definitywne wyłączenie z planów zabudowy i objęcie ochroną jako terenów przyrodniczych.

Równocześnie wprowadzono osiemnastomiesięczne wstrzymanie prac deweloperskich na czterech innych działkach: Josaphat, Meylemeersch, Keyenbempt oraz Bois du Calevoet. Okres ten ma umożliwić ponowną ocenę planowanych inwestycji w kontekście nowych wymogów środowiskowych i adaptacji do zmian klimatu. Przyjęte rozwiązanie ma charakter kompromisowy – zamiast ostatecznego zablokowania lub kontynuowania zabudowy, daje czas na wypracowanie bardziej zrównoważonego podejścia do zagospodarowania tych terenów.