Avenue de Tervueren – wielka przebudowa, która utknęła w martwym punkcie, zanim zdążyła się rozpocząć

Plany modernizacji Avenue de Tervueren w Brukseli pojawiły się już w 2022 r., jednak do dziś nie udało się wypracować ostatecznej wersji projektu. Odcinek łączący park Cinquantenaire z placem Léopold II od lat uznawany jest za problematyczny pod względem bezpieczeństwa ruchu drogowego, a mimo to inwestycja wyceniana na około 11 milionów euro wciąż nie doczekała się realizacji. Tymczasowe elementy infrastruktury w postaci betonowych bloków, które miały służyć jedynie krótkiej fazie testowej, stoją w tym miejscu już ponad dwa lata i – zgodnie z obowiązującymi przepisami – formalnie naruszają regulacje urbanistyczne.

Problemy znane od lat

Najczęściej wskazywane zastrzeżenia wobec tego fragmentu Avenue de Tervueren dotyczą bezpieczeństwa rowerzystów. Wśród problemów wymienia się przede wszystkim brak spójnej infrastruktury rowerowej wzdłuż całej alei. Wskazuje się także na niebezpieczne skrzyżowanie przy Porte de Tervueren, gdzie przecinają się rue des Tongres i avenue des Celtes, a także na rondo Montgomery, które od lat uchodzi za szczególnie trudne i ryzykowne miejsce dla uczestników ruchu niezmotoryzowanego.

Organizacja Avello, działająca na rzecz ochrony praw rowerzystów, już w 2024 r. otwarcie krytykowała sposób zagospodarowania przestrzeni w rejonie Porte de Tervueren. Przedstawiciele stowarzyszenia zarzucali władzom regionalnym brak wystarczającej determinacji i ambicji w rozwiązywaniu problemów związanych z bezpieczeństwem rowerowym w tej części Brukseli.

Faza testowa, która trwa zbyt długo

Projekt przebudowy został zapoczątkowany w 2022 r. z inicjatywy ówczesnej minister mobilności Regionu Stołecznego Brukseli Elke Van den Brandt z partii Groen. W ramach etapu pilotażowego wzdłuż alei ustawiono betonowe bloki, które miały ograniczyć liczbę pasów przeznaczonych dla ruchu samochodowego.

Część miejsc parkingowych została również zlikwidowana, aby w ich miejsce wygospodarować przestrzeń dla infrastruktury rowerowej. Od momentu wprowadzenia tych zmian projekt nie przeszedł jednak do kolejnego etapu. Betonowe elementy pozostają na miejscu, a prace nad właściwą przebudową nie ruszyły.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami rozwiązania tymczasowe w przestrzeni publicznej nie mogą pozostawać w takiej formie dłużej niż dwa lata. W związku z tym pod koniec lutego instytucja Urban.brussels sporządziła protokół naruszenia przepisów, który został skierowany zarówno do zainteresowanych gmin, jak i do administracji Bruxelles Mobilité.

Trzy filary planowanej przebudowy

Z informacji opublikowanych przez Region Stołeczny Brukseli wynika, że planowana przebudowa opiera się na trzech głównych elementach. Pierwszy z nich dotyczy gruntownej reorganizacji skrzyżowania Porte de Tervueren. Obecne rondo Merode miałoby zostać zastąpione skrzyżowaniem w kształcie litery T.

Drugi element obejmuje przekształcenie samej Avenue de Tervueren. W planach znajduje się posadzenie dwóch rzędów drzew wzdłuż alei, budowa ciągłej infrastruktury rowerowej oraz ograniczenie liczby pasów ruchu dla samochodów do układu 2×2.

Trzeci filar projektu koncentruje się na rondzie Montgomery. Zakłada on utrzymanie trzech pasów dla ruchu samochodowego, ale jednocześnie przewiduje stworzenie wokół ronda pierścienia przeznaczonego dla pieszych oraz szerokiej strefy buforowej dla okrężnej ścieżki rowerowej.

Szacunkowy koszt całego przedsięwzięcia, obliczony w 2024 r., wynosi około 11 milionów euro.

Co blokuje realizację projektu

Opóźnienia wynikają zarówno z procedur administracyjnych, jak i z napięć politycznych. Gabinet minister Van den Brandt złożył w 2024 r. wniosek o pozwolenie urbanistyczne, jednak Region nie zdołał go dotąd uzyskać.

Dodatkowym problemem okazał się długotrwały brak stabilnego rządu w Regionie Stołecznym Brukseli, co znacząco spowolniło procesy decyzyjne związane z inwestycją.

Istotną rolę odgrywają również różnice stanowisk między poszczególnymi gminami. Władze Woluwe-Saint-Lambert obawiają się, że zmiany w organizacji ruchu wokół ronda Montgomery mogą doprowadzić do przekierowania części ruchu na avenue de Broqueville.

Gmina Woluwe-Saint-Pierre wyraża natomiast obawy dotyczące redukcji liczby pasów ruchu na Avenue de Tervueren, która już obecnie bywa silnie obciążona w godzinach szczytu. Z kolei w Etterbeek kontrowersje budzi pomysł wprowadzenia dwukierunkowej ścieżki rowerowej. Burmistrz tej gminy uważa, że takie rozwiązanie mogłoby zwiększyć liczbę kolizji między użytkownikami infrastruktury rowerowej. Odmienną opinię prezentuje jednak stowarzyszenie Avello.

Przyszłość inwestycji wciąż niejasna

Dopóki region i zainteresowane gminy nie osiągną porozumienia w sprawie ostatecznego kształtu projektu, przebudowa Avenue de Tervueren pozostanie w zawieszeniu. Na razie mieszkańcy i osoby korzystające z tej ważnej brukselskiej arterii muszą pogodzić się z obecnością betonowych bloków, które miały być jedynie krótkotrwałym rozwiązaniem testowym, a z czasem stały się niemal stałym elementem krajobrazu alei.