Porty na wybrzeżu Flandrii wciąż czekają na skuteczną ochronę przed wzrostem poziomu morza

Rząd Flandrii pracuje nad nowym strategicznym programem ochrony wybrzeża pod nazwą Kustvisie, którego celem jest zabezpieczenie flamandzkiego wybrzeża przed skutkami podnoszącego się poziomu morza w perspektywie najbliższych stu lat. Przedstawiciele sektora portowego podkreślają jednak, że projekt nie zawiera na razie konkretnych decyzji inwestycyjnych dotyczących portów. Dokument przewiduje głównie dalsze analizy i opracowania. Organizacja Apzi-Voka, reprezentująca przedsiębiorstwa portowe w Zeebrugge, ostrzega, że brak wyraźnych decyzji finansowych może ponownie opóźnić działania niezbędne do ochrony portów oraz mieszkańców okolicznych terenów przed zagrożeniem powodziowym.

Masterplan Kustveiligheid realizowany z dużym opóźnieniem

Flamandzkie wybrzeże od lat dysponuje planem dotyczącym bezpieczeństwa przeciwpowodziowego – Masterplanem Kustveiligheid. Dokument ten zakłada ochronę wybrzeża do 2050 r. przed wzrostem poziomu morza o około 30 centymetrów. W ramach programu przewidziano m.in. poszerzanie i podnoszenie plaż, nasadzenia roślinności wydmowej oraz budowę dodatkowych wałów ochronnych. Jednym z przykładów zrealizowanych projektów jest przebudowa wału morskiego w Westende.

Problem polega jednak na tym, że cały plan miał zostać wdrożony już do 2015 r. Belgijski Trybunał Obrachunkowy (Rekenhof) wskazał, że cztery z piętnastu zaplanowanych działań nadal pozostają w trakcie realizacji. Instytucja zwróciła również uwagę, że najważniejsze projekty nie otrzymały odpowiedniego priorytetu.

W efekcie najbardziej wrażliwe odcinki wybrzeża – porty handlowe w Oostende i Zeebrugge oraz cztery porty jachtowe – wciąż nie są w pełni zabezpieczone przed ryzykiem powodzi. Minister Flandrii Annick De Ridder przyznała, że realizacja planu uległa opóźnieniu. Zapewniła jednak, że prace analityczne związane z Masterplanem zostały zakończone, a brakujące elementy infrastruktury będą realizowane tak szybko, jak to możliwe.

Kustvisie – plan ochrony wybrzeża na kolejne sto lat

W 2024 r., równolegle z istniejącym Masterplanem, rozpoczęto prace nad nowym programem Kustvisie. Jego założeniem jest ochrona wybrzeża w perspektywie stu lat przed wzrostem poziomu morza, który w najgorszym scenariuszu może sięgnąć nawet trzech metrów.

Plan przewiduje duże inwestycje infrastrukturalne, które po 2050 r. mają chronić porty i przystanie jachtowe przed powodziami. Wśród rozważanych rozwiązań znajdują się m.in. śluzy, bariery przeciwsztormowe oraz budowa nowych lub podwyższonych falochronów portowych.

Minister De Ridder zapowiedziała, że strategiczny dokument Kustvisie zostanie przedstawiony jeszcze latem bieżącego roku.

Branża portowa obawia się kolejnych opóźnień

Przedstawiciele sektora portowego wyrażają jednak poważne obawy dotyczące kształtu przygotowywanego planu. Thomas Buys z organizacji Apzi-Voka wskazuje, że zamiast konkretnych decyzji inwestycyjnych dotyczących ochrony portów i mieszkańców okolicznych terenów minister planuje zlecić kolejne analizy.

Jedno opracowanie ma dotyczyć portów jachtowych w Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge i Zeebrugge, natomiast drugie ma obejmować porty handlowe w Oostende i Zeebrugge. W opinii branży oznacza to, że rzeczywiste decyzje dotyczące inwestycji zostaną ponownie przesunięte w czasie.

Buys wyraził nadzieję, że rząd Flandrii zdoła jeszcze w obecnej kadencji uwzględnić środki na ochronę portów w swoich programach inwestycyjnych. Jednocześnie zaznaczył, że branża zdaje sobie sprawę ze skali wyzwań finansowych – chodzi bowiem o projekty liczone w milionach, a nawet miliardach euro.

Minister: inwestycje dopiero w kolejnej kadencji

W związku z ograniczeniami budżetowymi i koniecznością oszczędności w finansach regionu sektor portowy obawia się, że realizacja projektów ochrony przeciwpowodziowej zostanie przesunięta na kolejną kadencję władz regionalnych.

Minister Annick De Ridder potwierdziła te obawy. Przyznała, że finansowanie dużych inwestycji infrastrukturalnych najprawdopodobniej będzie zadaniem dla następnego rządu flamandzkiego. Zapewniła jednak, że prace analityczne nad programem Kustvisie zostaną zakończone możliwie szybko. Podkreśliła również, że skoro plan dotyczy ochrony wybrzeża aż do 2100 r., jego realizacja siłą rzeczy wykracza poza ramy jednej kadencji rządu.