Konflikt płacowy w jednej z największych hut w Belgii

Załoga huty stali ArcelorMittal w Gandawie zdecydowanie odrzuciła propozycję nowego układu zbiorowego pracy (collectieve arbeidsovereenkomst – CAO). Około 70 procent uczestników głosowania sprzeciwiło się zaproponowanym warunkom płacowym, które wypracowano po trudnych negocjacjach prowadzonych z udziałem zewnętrznego mediatora. Frekwencja w referendum była bardzo wysoka – do urn poszło aż 90 procent uprawnionych pracowników. Związki zawodowe uznały wynik za jednoznaczny sygnał niezadowolenia załogi i złożyły formalną zapowiedź strajku. Jeśli nie dojdzie do nowych rozmów z pracodawcą, protest może rozpocząć się już w czwartek 19 marca.

Premie zamiast podwyżek nie przekonały pracowników

Odrzucony układ zbiorowy dotyczył warunków wynagradzania około 3 000 robotników zatrudnionych w zakładzie ArcelorMittal w Gandawie. Belgijskie przepisy dotyczące normy płacowej (loonnormwet) uniemożliwiały bezpośrednie podwyżki wynagrodzeń, dlatego negocjatorzy oparli propozycję głównie na systemie premii oraz dodatkowych świadczeń. Dla wielu pracowników zaproponowane rozwiązania okazały się jednak niewystarczające.

Hans Schepens z chrześcijańskiego związku zawodowego ACV wskazał dwa główne powody sprzeciwu. Pierwszym jest jednorazowa premia z zysków w wysokości 750 euro, którą pracownicy uznają za zbyt niską w stosunku do wyników finansowych przedsiębiorstwa. Drugą kwestią jest rekompensata za likwidację systemu tzw. pomostówki (brugpensioen) – wcześniejszego przejścia na emeryturę stosowanego w sektorze przemysłowym. Zaproponowana kwota odszkodowania za utratę tego świadczenia nie spełniła oczekiwań załogi.

Rekordowa produkcja a oczekiwania płacowe

Przedstawiciele trzech głównych central związkowych – socjalistycznej ABVV, chrześcijańskiej ACV oraz liberalnej ACLVB – przyznają, że europejski przemysł stalowy znajduje się obecnie pod znaczną presją gospodarczą. Nowe napięcia geopolityczne oraz sytuacja na rynkach surowcowych mogą dodatkowo komplikować warunki prowadzenia działalności w tej branży.

Związkowcy podkreślają jednak, że zakład w Gandawie w ostatnich miesiącach pracował z bardzo dużą intensywnością, osiągając rekordowe wyniki produkcyjne. Claudio Rizzo z liberalnego związku ACLVB zaznaczył, że choć sytuacja całego europejskiego sektora stalowego jest trudna, to gandawska huta notowała znakomite rezultaty. Zdaniem pracowników naturalne jest więc oczekiwanie adekwatnej rekompensaty finansowej za wysiłek i efekty pracy.

Zapowiedź strajku od 19 marca

Po odrzuceniu propozycji układu zbiorowego związki zawodowe złożyły formalną zapowiedź strajkową (stakingsaanzegging). W belgijskim systemie relacji pracowniczych jest to konieczny krok poprzedzający legalną akcję protestacyjną. Zgodnie z procedurą strajk może rozpocząć się od czwartku 19 marca, jeśli do tego czasu pracodawca nie zaprosi strony związkowej do wznowienia negocjacji.

Stijn Van Geem z ABVV podkreślił, że wynik głosowania nie pozostawia miejsca na wątpliwości – pracownicy jasno odrzucili przedstawioną propozycję. Jednocześnie wyraził nadzieję, że pracodawca będzie skłonny wrócić do rozmów, ponieważ oczekiwania załogi są wyraźnie wyższe niż przedstawione dotychczas warunki.

Claudio Rizzo z ACLVB stwierdził, że dalszy rozwój sytuacji zależy teraz od reakcji pracodawcy. Do chwili publikacji artykułu ArcelorMittal nie przedstawił oficjalnego stanowiska w sprawie odrzuconego układu zbiorowego.