Komisja Europejska zaleca obniżenie podatków od energii i stawia na małe reaktory jądrowe

Komisja Europejska zaprezentowała we wtorek 10 marca 2026 r. szeroki pakiet energetyczny, którego celem jest zmniejszenie zależności Unii Europejskiej od paliw kopalnych oraz obniżenie kosztów energii dla gospodarstw domowych. Dokument został przedstawiony w kontekście rosnących cen ropy i gazu, które są konsekwencją napięć na Bliskim Wschodzie. Pakiet nie przewiduje natychmiastowych dopłat dla konsumentów, lecz wyznacza kierunek długofalowej strategii transformacji energetycznej. Obejmuje ona rekomendacje dotyczące polityki podatkowej, rozwój elastycznych umów na dostawy energii oraz wsparcie dla technologii małych modułowych reaktorów jądrowych (SMR).

Niższe podatki i łatwiejsza zmiana dostawcy energii

Komisja Europejska rekomenduje państwom członkowskim działania, które mogą w sposób trwały ograniczyć koszty energii ponoszone przez gospodarstwa domowe. Jednym z głównych zaleceń jest obniżenie podatków od energii tam, gdzie jest to możliwe, a także uproszczenie i przyspieszenie procedur zmiany dostawcy energii. Komisarz ds. energii Dan Jørgensen wskazał, że wdrożenie tych rozwiązań mogłoby przynieść gospodarstwom domowym oszczędności przekraczające 350 euro rocznie. Podkreślił również, że wielu mieszkańców Unii zmaga się obecnie z wysokimi rachunkami za energię, a kontynuowanie transformacji energetycznej pozostaje najskuteczniejszym sposobem na zapewnienie zarówno przystępnych cen dla gospodarstw domowych, jak i konkurencyjności europejskiej gospodarki.

Transformacja energetyczna jako odpowiedź na kryzys

Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Teresa Ribera zaznaczyła, że obecny wzrost cen energii pokazuje, jak pilne jest przyspieszenie transformacji energetycznej. Komisja zachęca państwa członkowskie do rozwijania elastycznych umów energetycznych, wspierania wspólnot energetycznych oraz zapewnienia szczególnej ochrony najbardziej wrażliwym odbiorcom. Dan Jørgensen dodał, że w przypadku przedłużającego się kryzysu ewentualne środki interwencyjne powinny mieć charakter punktowy i tymczasowy, tak aby nie osłabiać długoterminowej transformacji energetycznej. Teresa Ribera podkreśliła również, że podważanie systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2 byłoby bardzo negatywnym sygnałem dla rynku.

Potrzeba gigantycznych inwestycji w dekarbonizację

Komisja Europejska zwraca uwagę na konieczność znaczącego zwiększenia inwestycji w technologie i infrastrukturę potrzebne do dekarbonizacji gospodarki. Chodzi m.in. o rozwój sieci elektroenergetycznych, poprawę efektywności energetycznej oraz zwiększenie mocy wytwórczych energii. Według szacunków potrzeby inwestycyjne wynoszą około 660 miliardów euro rocznie do końca obecnej dekady. Dla porównania, w latach 2011-2021 średnie roczne nakłady na ten cel wynosiły około 240 miliardów euro. Komisarz Jørgensen zaznaczył, że kluczową rolę odegrają inwestycje prywatne, natomiast działania publiczne powinny ograniczać ryzyko i pełnić funkcję katalizatora finansowania. W tym kontekście ogłosił, że Europejski Bank Inwestycyjny przeznaczy 75 miliardów euro w ciągu najbliższych trzech lat na wsparcie inwestycji w sektorze energetycznym.

Małe reaktory jądrowe na horyzoncie

Obok działań dotyczących cen energii i inwestycji Komisja Europejska przedstawiła również strategię rozwoju małych modułowych reaktorów jądrowych (SMR), które mają zostać uruchomione na początku lat 2030. W ramach tej inicjatywy przewidziano gwarancję finansową w wysokości 200 milionów euro, która ma zachęcić prywatne firmy do inwestowania w nowe technologie jądrowe. Komisja planuje także współpracę z państwami członkowskimi w celu ujednolicenia krajowych przepisów dotyczących energetyki jądrowej oraz przyspieszenia procedur wydawania pozwoleń na budowę tego typu instalacji.