Minister ds. azylu i migracji Anneleen Van Bossuyt (N-VA) zapowiedziała utrzymanie polityki odmowy przyjmowania do systemu pomocy materialnej osób ubiegających się o azyl, które uzyskały już ochronę międzynarodową w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Decyzja ta zapada mimo niedawnego zawieszenia tego środka przez belgijski Trybunał Konstytucyjny, który uznał, że może on prowadzić do „poważnej i trudnej do naprawienia szkody” dla wnioskodawców. Minister argumentuje jednak, że presja na belgijski system azylowy oraz na społeczeństwo pozostaje bardzo duża. Według przedstawionych przez nią danych napływ osób posiadających już ochronę w innym państwie UE spadł o 83 procent między wrześniem a grudniem 2025 r. w porównaniu z tym samym okresem roku poprzedniego.
Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepisy
Anneleen Van Bossuyt wprowadziła wcześniej możliwość ograniczenia lub całkowitego odebrania prawa do pomocy materialnej osobom ubiegającym się o azyl w Belgii, które otrzymały już status ochrony międzynarodowej w innym kraju Unii Europejskiej. W lutym 2026 r. Trybunał Konstytucyjny zdecydował jednak o zawieszeniu tych przepisów, uznając, że mogą one wyrządzać poważną i trudną do naprawienia krzywdę osobom objętym procedurą azylową. Jednocześnie sąd skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, aby ustalić, czy prawo europejskie dopuszcza stosowanie belgijskich regulacji w tym zakresie.
Minister powołuje się na dodatkowe podstawy prawne
Mimo decyzji Trybunału Konstytucyjnego minister ogłosiła kontynuowanie dotychczasowej polityki. „Reforma przynosi rezultaty, dlatego ważne jest, aby ją kontynuować” – oświadczyła Van Bossuyt, wskazując na znaczący spadek liczby osób posiadających już ochronę w innym państwie UE, które przyjeżdżają do Belgii. Minister podkreśla, że respektuje orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego i oczekuje na rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości UE, jednak jej zdaniem belgijskie ustawodawstwo przewiduje również inne podstawy prawne pozwalające na odmowę przyjęcia takich osób do systemu pomocy materialnej.
„Nasza analiza prawna wskazuje, że prawo belgijskie zawiera dodatkowe przesłanki umożliwiające odmowę przyjęcia osób, które korzystają już z ochrony w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Z tych możliwości prawnych oczywiście skorzystamy” – podkreśliła minister.
Pakt migracyjny UE jako dodatkowy instrument
Van Bossuyt zwraca także uwagę na planowane wejście w życie europejskiego paktu migracyjnego w czerwcu 2026 r. Jej zdaniem nowe regulacje pozwolą skuteczniej przeciwdziałać zjawisku tzw. turystyki azylowej (asylum shopping), polegającej na składaniu wniosków o ochronę w kilku państwach członkowskich w celu uzyskania najkorzystniejszych warunków przyjęcia.
Kwestia łączenia rodzin wciąż nierozwiązana
W lutym Trybunał Konstytucyjny uchylił także zaostrzone przepisy dotyczące łączenia rodzin w przypadku osób korzystających z ochrony uzupełniającej. Według gabinetu minister Van Bossuyt nie udało się dotąd opracować alternatywnego rozwiązania, które miałoby wystarczającą podstawę prawną. Jednocześnie gabinet zaznacza, że uchylone regulacje dotyczyły jedynie około 2 procent spraw, podczas gdy bardziej restrykcyjne zasady nadal obowiązują w przypadku pozostałych 98 procent wniosków o łączenie rodzin.
