Komisja Europejska zaprezentowała w środę propozycję przepisów, które mają ograniczyć rosnące zagrożenie związane z nielegalnym wytwarzaniem broni palnej przy użyciu drukarek 3D. Projekt przewiduje wprowadzenie jednolitych regulacji karnych we wszystkich państwach członkowskich UE. Obejmą one zarówno samą produkcję takiej broni, jak i opracowywanie oraz rozpowszechnianie cyfrowych planów pozwalających na jej wydrukowanie. Komisarz ds. spraw wewnętrznych Magnus Brunner podkreśla, że zorganizowane grupy przestępcze i środowiska terrorystyczne coraz skuteczniej wykorzystują nowe technologie oraz luki prawne, co wymaga zdecydowanej reakcji na poziomie unijnym.
Zharmonizowane kary w całej Unii
Zgodnie z propozycją Magnusa Brunnera, produkcja, nabywanie, posiadanie oraz rozpowszechnianie planów do druku 3D broni palnej miałyby w całej UE podlegać karze pozbawienia wolności w wymiarze co najmniej dwóch lat. Inicjatywa stanowi element szerszego projektu dyrektywy skierowanej przeciwko nielegalnemu handlowi bronią na obszarze Unii.
W ramach tego samego pakietu Komisja proponuje również, aby za posiadanie nielegalnej broni lub amunicji groziła kara maksymalna wynosząca co najmniej pięć lat więzienia. Natomiast produkcja i handel nielegalną bronią miałyby być zagrożone karą sięgającą co najmniej ośmiu lat pozbawienia wolności.
Krajowe punkty kontaktowe i wymiana danych
Oprócz ujednolicenia definicji przestępstw i sankcji Komisja oczekuje, że państwa członkowskie wyznaczą krajowe punkty kontaktowe ds. broni palnej. Do ich zadań należałoby systematyczne gromadzenie danych dotyczących broni, identyfikowanie nowych zagrożeń oraz usprawnianie współpracy operacyjnej między 27 krajami UE w zakresie wykrywania i przechwytywania nielegalnych egzemplarzy.
Komisja postuluje także wzmocnienie wymiany informacji między państwami członkowskimi, w tym przekazywanie danych o broni skonfiskowanej na ich terytorium. Ma to umożliwić skuteczniejsze śledzenie szlaków przemytu oraz źródeł pochodzenia nielegalnej broni.
Rosnąca skala problemu
Przytaczane przez Komisję dane pokazują skalę zagrożenia – każdego roku w UE około 1 300 osób traci życie w wyniku przestępstw z użyciem broni palnej. W europejskich rejestrach widnieje obecnie około 620 000 sztuk broni zgłoszonych jako utracone lub skradzione. Faktyczna liczba nielegalnych egzemplarzy pozostaje nieznana, jednak według Komisji rozwój technologii, w tym upowszechnienie druku 3D, zwiększa ryzyko rozprzestrzeniania się broni poza jakąkolwiek kontrolą.
Magnus Brunner zwrócił także uwagę na potencjalne zagrożenie związane z możliwym napływem nielegalnej broni po zakończeniu wojny w Ukrainie. Przypomniał sytuację po konflikcie w byłej Jugosławii, kiedy znaczne ilości uzbrojenia trafiły na czarny rynek i przez lata zasilały przestępczość w Europie. Zdaniem Komisji wspólne ramy prawne są niezbędne, aby zminimalizować ryzyko powtórzenia takiego scenariusza.