W czwartek po południu przed 47. izbą sądu karnego w Brukseli rozpoczął się proces Viktora Gennadievicha Labina, przedsiębiorcy podejrzewanego o działalność szpiegowską na rzecz Rosji. Na ławie oskarżonych zasiadają również jego syn Ruslan Viktorovich Labin oraz trzeci podejrzany, Igor P. Prokuratura federalna zarzuca im omijanie sankcji Unii Europejskiej nałożonych na Rosję w związku z wojną w Ukrainie poprzez wykorzystywanie spółek zarejestrowanych w Belgii. Oskarżenia obejmują udział w organizacji przestępczej oraz naruszenie przepisów dotyczących eksportu materiałów o przeznaczeniu wojskowym i podwójnego zastosowania.
Towary strategiczne i fikcyjne dokumenty
Z ustaleń prokuratury federalnej wynika, że oskarżeni mieli nielegalnie wywozić do Rosji towary objęte rozporządzeniem UE nr 833/2014 dotyczącym środków ograniczających w związku z destabilizacją Ukrainy oraz rozporządzeniem UE 2021/821 w sprawie produktów podwójnego zastosowania. Wśród nich wymieniane są m.in. tlenek żelaza i aluminium, tlenek itru oraz czujniki ciśnienia wykorzystywane przy kontroli materiałów wybuchowych. Śledczy zarzucają im sporządzanie fałszywej dokumentacji w celu zatajenia rzeczywistego charakteru towarów lub przeniesienia odpowiedzialności na inne podmioty. Akt oskarżenia obejmuje również naruszenie art. 42 brukselskiego rozporządzenia z 20 czerwca 2013 r., regulującego import, eksport i tranzyt materiałów o zastosowaniu wojskowym lub podwójnym przeznaczeniu.
Wątki związane z rosyjskim wywiadem
Viktor Labin prowadzi działalność gospodarczą w Brukseli od 2000 r. Wspólnie z synami Ruslanem i Romanem utworzył spółkę Groupe d’Investissement Financier. Według niezależnego portalu śledczego The Insider, znanego z krytycznego podejścia do Kremla, istnieją przesłanki wskazujące na możliwe powiązania Labina z rosyjskim wywiadem wojskowym GRU. Portal powoływał się na dokumenty, z których miało wynikać, że Labin mieszkał w budynku zamieszkiwanym również przez oficerów związanych z akademią tej służby.
Ruslan Labin kieruje w Rosji spółką Sonatek LLC, która w 2022 r. miała dostarczać sprzęt i usługi serwisowe co najmniej osiemnastu podmiotom rosyjskiego sektora obronnego. Firma ta miała także sprowadzać zaawansowane technologicznie urządzenia od europejskich przedsiębiorstw z siedzibą we Włoszech, w Niemczech i w Wielkiej Brytanii.
Spółka w Turcji i amerykańskie sankcje
Według ustaleń śledczych kluczową rolę w eksporcie do Rosji miała odgrywać Groupe d’Investissement Financier. Viktor Labin utrzymywał, że po wprowadzeniu unijnych sankcji w lutym 2022 r. dostawy zostały wstrzymane. The Insider twierdzi jednak, że od kwietnia 2023 r. eksport był kontynuowany z wykorzystaniem spółki zarejestrowanej w Turcji pod nazwą Groupe d’Investissement Financier Osborne, która miała pełnić funkcję podmiotu pośredniczącego.
W maju 2024 r. Sonatek LLC, obie spółki Groupe d’Investissement Financier oraz ich kierownictwo – w tym Viktor i Ruslan Labin – zostali objęci sankcjami nałożonymi przez Stany Zjednoczone.
Areszt i postępowanie karne
Prokuratura federalna wszczęła postępowanie w sprawie działalności Viktora Labina, a po zakończeniu etapu przygotowawczego izba doradcza skierowała sprawę do sądu karnego. Przed sądem stanęli Viktor Labin, jego syn Ruslan oraz Igor P.
Viktor Labin został zatrzymany w czerwcu 2025 r. podczas przeszukania w miejscu zamieszkania i od tego czasu przebywa w areszcie tymczasowym. Wobec Ruslana Labina wydano międzynarodowy nakaz aresztowania. Trzeci oskarżony, Igor P., został objęty warunkowym zwolnieniem.
