Kolektyw wspierany przez 34 organizacje pozarządowe stanowczo sprzeciwił się planom likwidacji wiążącej opinii Królewskiej Komisji Zabytków i Miejsc (CRMS) w Regionie Stołecznym Brukseli. Zapowiedź takiej zmiany znalazła się w nowej deklaracji politycznej rządu regionalnego, o czym poinformowała agencja Belga. Organizacje skupione w kolektywie uznają tę propozycję za poważne zagrożenie dla ochrony architektonicznego dziedzictwa stolicy i uruchomiły petycję, by wywrzeć presję na władze regionu i skłonić je do wycofania się z tych planów.
Czym jest wiążąca opinia CRMS i dlaczego ma znaczenie
Obecnie wiążąca opinia Królewskiej Komisji Zabytków i Miejsc jest wymagana przy każdym projekcie budowlanym, renowacyjnym lub restauratorskim dotyczącym obiektów objętych ochroną, wpisanych do rejestru zabytków bądź znajdujących się na liście ochronnej. Jej wiążący charakter daje Komisji realny wpływ na przebieg inwestycji – umożliwia narzucanie surowych warunków realizacji prac, a w skrajnych przypadkach pozwala całkowicie zablokować przedsięwzięcia mogące naruszyć substancję zabytkową. Jak podkreślają członkowie kolektywu, obiekty objęte takim reżimem stanowią jedynie 2-3 procent całej zabudowy w Brukseli, co oznacza, że mechanizm ten dotyczy stosunkowo niewielkiej części nieruchomości.
Plan uproszczenia administracyjnego kosztem ochrony zabytków
W deklaracji polityki regionalnej rząd Regionu Stołecznego Brukseli zapowiedział pakiet działań mających uprościć procedury administracyjne i pobudzić rynek nieruchomości w stolicy. Jednym z elementów tych zapowiedzi jest zniesienie wiążącej opinii CRMS. Kolektyw „Le patrimoine ça nous regarde” (Dziedzictwo to nasza sprawa) ocenia, że byłby to historyczny krok wstecz w zakresie ochrony zabytków. Zdaniem jego przedstawicieli rezygnacja z tego narzędzia pod hasłem upraszczania procedur w praktyce osłabiłaby mechanizmy ochronne w momencie, gdy presja inwestycyjna w Brukseli jest szczególnie silna.
Kolektyw przypomina o dotychczasowej roli opinii wiążącej
Organizacje tworzące kolektyw wskazują, że wiążąca opinia CRMS wielokrotnie umożliwiała ocalenie cennych obiektów i miejsc o szczególnym znaczeniu historycznym, które dziś współtworzą tożsamość i krajobraz urbanistyczny Brukseli. Ich zdaniem bez tego instrumentu wiele charakterystycznych budynków mogłoby zostać nieodwracalnie zniszczonych lub przekształconych w sposób niezgodny z ich pierwotnym charakterem.
Próba zniesienia opinii wiążącej to nie pierwszyzna
Podobna propozycja pojawiła się już w 2017 r. podczas prac nad reformą Brukselskiego Kodeksu Zagospodarowania Przestrzennego (COBAT). Wówczas jednak pomysł zniesienia wiążącej opinii CRMS został wycofany po sprzeciwie społecznym. Kolektyw apeluje teraz do obecnych władz regionu o podjęcie analogicznej decyzji i rezygnację z planowanej zmiany, która – w ocenie jego członków – stanowi zagrożenie dla architektonicznego dziedzictwa Brukseli.
