Projekt ustawy zmieniającej system flexi-jobów jest już gotowy, a nowe regulacje mają zasadniczo wejść w życie 1 lipca 2026 r. Reforma przewiduje znaczące rozszerzenie tego rozwiązania na wszystkie sektory gospodarki, w tym również na administrację publiczną, oraz podniesienie limitu zwolnienia podatkowego. Zanim jednak ktoś zdecyduje się na dodatkową pracę w tej formule, powinien dokładnie sprawdzić, czy spełnia wymagane kryteria oraz jakie zasady będą obowiązywać po zmianach.
Kto może podjąć flexi-job?
Flexi-job jest pomyślany jako zajęcie uzupełniające podstawowe źródło dochodu. Aby z niego skorzystać, trzeba spełnić jeden z dwóch warunków: być zatrudnionym u jednego lub kilku pracodawców w wymiarze co najmniej 4/5 etatu w trzecim kwartale poprzedzającym kwartał rozpoczęcia flexi-jobu albo posiadać status emeryta.
Osoby, które osiągnęły ustawowy wiek emerytalny lub mogą udokumentować 45 lat kariery zawodowej, są zwolnione z wymogu zatrudnienia na poziomie 4/5 etatu. Z kolei w przypadku wcześniejszej emerytury konieczne jest posiadanie statusu emeryta przez co najmniej dwa kwartały.
Rozszerzenie na wszystkie sektory – z możliwością wyłączenia
Jedną z najważniejszych zmian jest otwarcie systemu flexi-jobów na wszystkie sektory gospodarki, w tym na sektor publiczny. Jak wyjaśnia David Rozenblum, doradca Federacji Przedsiębiorstw Belgii (FEB), poszczególne branże będą jednak mogły zdecydować o wyłączeniu tego mechanizmu. Partnerzy społeczni w danym sektorze, na mocy dekretu królewskiego, mogą postanowić, że flexi-joby nie będą tam stosowane, jeśli uznają je za nieadekwatne. Takie wyłączenie nie musi mieć charakteru trwałego.
Jaki rodzaj umowy obowiązuje?
Podjęcie pracy w formule flexi-job wiąże się z koniecznością podpisania dwóch dokumentów: umowy ramowej oraz osobnej umowy obejmującej każde świadczenie pracy. Jak podkreśla David Rozenblum, oba dokumenty muszą spełniać precyzyjnie określone wymogi formalne i zawierać wszystkie elementy wymagane przez prawo.
Dobrowolne zmniejszenie wymiaru czasu pracy a flexi-job
Osoba, która z własnej inicjatywy ogranicza wymiar swojego głównego zatrudnienia, może skorzystać z flexi-jobu dopiero po upływie określonego czasu. Nie wolno rozpocząć takiej pracy w kwartale, w którym nastąpiło zmniejszenie liczby godzin, ani w dwóch kolejnych kwartałach. W praktyce oznacza to konieczność odczekania trzech pełnych kwartałów. Przykładowo, jeśli ktoś przejdzie na 4/5 etatu 13 kwietnia lub 1 czerwca, flexi-job będzie mógł podjąć najwcześniej 1 stycznia 2027 r.
Flexi-job przez agencję pracy tymczasowej
Możliwe jest wykonywanie flexi-jobu za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej, o ile przedsiębiorstwo, dla którego świadczona jest praca, działa w sektorze dopuszczającym to rozwiązanie. Po wejściu reformy w życie agencje będą mogły zatrudniać tę samą osobę w jednym kwartale zarówno jako pracownika tymczasowego, jak i w formule flexi-job – jak wyjaśnia sekretariat społeczny Group S – pod warunkiem że nie chodzi o tego samego użytkownika końcowego.
Praca w firmie powiązanej z głównym pracodawcą
Obecnie flexi-job w przedsiębiorstwie powiązanym z głównym pracodawcą jest niedozwolony. Reforma częściowo złagodzi tę zasadę. Po zmianach zakaz nie będzie dotyczył pracowników zatrudnionych na pełny etat w firmie powiązanej. David Rozenblum tłumaczy, że osoba pracująca na 4/5 etatu nadal nie będzie mogła wykonywać flexi-jobu w spółce zależnej należącej do tej samej grupy. Inaczej będzie w przypadku pracownika pełnoetatowego – w jego sytuacji taka możliwość zostanie dopuszczona.
Co się dzieje, gdy warunki przestają być spełnione?
Należy pamiętać, że każda zmiana w głównym zatrudnieniu – przerwa w pracy, zmniejszenie liczby godzin czy inna modyfikacja – może czasowo uniemożliwić wykonywanie flexi-jobu. Jeśli pracownik przestaje spełniać wymagane warunki, zwłaszcza dotyczące zatrudnienia na poziomie 4/5 etatu w kwartale referencyjnym, nie może korzystać z tej formy dodatkowej pracy w danym okresie. Nie jest to więc uprawnienie przyznawane bezterminowo.
Swoją sytuację można w każdej chwili sprawdzić za pośrednictwem platformy MyCareer.be, która prezentuje oś czasu z danymi dotyczącymi zatrudnienia w ujęciu kwartalnym. Informacje o nowym kwartale pojawiają się zazwyczaj w trzecim miesiącu poprzedniego kwartału, po aktualizacji danych społecznych.
Próg podatkowy – obecny i planowany
Dochody z flexi-jobu są zwolnione z podatku do określonej kwoty. Obecnie limit dla osób niebędących emerytami wynosi 12 000 euro rocznie. Po wejściu w życie reformy próg ma zostać podniesiony do 18 000 euro i podlegać corocznej waloryzacji.
Jeżeli roczny dochód przekroczy ten pułap, nadwyżka traci preferencyjne traktowanie i jest opodatkowana jak zwykły dochód z pracy. Przewiduje się również, że nowy limit będzie miał zastosowanie już do dochodów za 2025 r., choć wymaga to potwierdzenia w ostatecznej wersji ustawy. Kwota 18 000 euro widnieje już w danych dostępnych na MyCareer.be, co może wskazywać na szybkie wdrożenie zmian.
Specjalne zasady dla emerytów
Emeryt, który osiągnął ustawowy wiek emerytalny lub ma za sobą 45 lat kariery zawodowej, nie podlega żadnemu limitowi dochodów z flexi-jobu. Jak zaznacza David Rozenblum, w takiej sytuacji dodatkowe zarobki nie są ograniczone.
Jeśli jednak warunki te nie są spełnione, obowiązuje roczny limit dochodów, obecnie wynoszący 8 121 euro i corocznie waloryzowany. Sekretariat społeczny Partena ostrzega, że jego przekroczenie skutkuje zastosowaniem szczególnego mechanizmu obniżenia emerytury. Samo wynagrodzenie z flexi-jobu zachowuje jednak preferencyjny status – pozostaje zwolnione z podatku i składek na ubezpieczenia społeczne.
Wynagrodzenie nie jest dowolne
Wysokość wynagrodzenia w ramach flexi-jobu nie może być ustalana dowolnie przez pracodawcę. Pracownik ma prawo do stawki zgodnej z siatką płac właściwą dla danej funkcji, tak jak pozostali zatrudnieni. Przysługują mu również premie, dodatki i inne świadczenia przewidziane przepisami, układami sektorowymi lub regulaminem firmy, a także dodatek urlopowy w wysokości 7,67 procent wynagrodzenia.
Obecnie całkowite wynagrodzenie – obejmujące płacę podstawową i dodatki – nie może przekroczyć 150 procent flexi-wynagrodzenia. Reforma przewiduje złagodzenie tej zasady: limit 150 procent ma odnosić się wyłącznie do bazowej stawki wynikającej z siatki płac, a nie do całości świadczeń.
Łączenie flexi-jobu ze świadczeniami socjalnymi
Łączenie flexi-jobu z niektórymi świadczeniami socjalnymi jest dopuszczalne, ale obwarowane ścisłymi warunkami. W przypadku kredytu czasowego (crédit-temps) lub przerwy w karierze możliwe jest wykonywanie flexi-jobu, o ile dana osoba pracowała w tej formule co najmniej 12 miesięcy przed rozpoczęciem przerwy. Nie można więc rozpocząć flexi-jobu dopiero w momencie ograniczenia aktywności zawodowej, aby od razu łączyć oba źródła dochodu.
Osoby pozostające na pełnym bezrobociu muszą natomiast pamiętać, że każdy dzień przepracowany w ramach flexi-jobu oznacza utratę zasiłku dla bezrobotnych za ten konkretny dzień. To istotny czynnik, który warto uwzględnić przed przyjęciem dodatkowej pracy.
