W piątek po południu dziesięć szpitali we Flandrii podpisało pierwszą w regionie kartę współpracy poświęconą wczesnej utracie ciąży. Inicjatywa wyszła od Shanti Van Genechten, założycielki organizacji pozarządowej Kinderwens ExpertiseNetwerk oraz projektu sieci wsparcia Sterrenkinderen (Gwiezdne Dzieci). Od dziesięciu lat zabiega ona o lepszą opiekę dla rodziców doświadczających poronienia na wczesnym etapie ciąży. Uroczystość podpisania dokumentu odbyła się w centrum eksperckim ds. żałoby i straty Door-leven w Oostduinkerke.
Cel karty – uznanie i wsparcie w trudnym doświadczeniu
Dokument ma zwiększyć widoczność problemu wczesnej utraty ciąży oraz zapewnić rodzicom poczucie uznania i realnego wsparcia w wyjątkowo trudnym momencie. Van Genechten pracowała nad kartą przez dekadę, opierając się na relacjach rodziców zgłaszających się do jej organizacji. Podkreśla, że przystąpienie szpitali do inicjatywy nie oznacza, iż dotychczasowa opieka była niewystarczająca. Chodzi raczej o dążenie do większej spójności w podejściu, komunikacji i organizacji wsparcia dla osób przeżywających stratę.
Podpisując kartę, placówki uznają, że wczesna utrata ciąży jest doświadczeniem o dużym znaczeniu życiowym i wymaga odpowiedniej uwagi, czasu oraz fachowej opieki. Szpitale deklarują także bliższą współpracę z siecią Sterrenkinderen.
Dziesięć szpitali – jeden wspólny sygnał
Sygnatariuszami karty są: UZ Brussel, AZ Oostende, Sint Jan Brugge, AZ Vesalius Tongeren, ZOL Genk, VITAZ, Heilig Hart Ziekenhuis Lier, AZ Sint Blasius, Sint Dimphna Ziekenhuis Geel oraz AZ Mol. Każda z tych placówek zobowiązała się do traktowania wczesnej utraty ciąży jako przełomowego wydarzenia w życiu rodziców, któremu należy zapewnić widoczność, indywidualne podejście oraz opiekę dopasowaną do konkretnej sytuacji.
Zmiana języka jako pierwszy krok
Już w 2015 r. Van Genechten wraz z profesorem Manu Keirse zabiegali o zmianę używanego w języku niderlandzkim określenia „miskraam” (poronienie) na „zwangerschapsverlies” (utrata ciąży). Celem było podkreślenie powagi i emocjonalnego wymiaru tego doświadczenia. Dla Van Genechten temat ma również osobisty wymiar – jej rodzice adopcyjni sami przeżyli utratę ciąży. „Chciałam jedynie poruszyć mały kamień, bo moi rodzice znaleźli się w takiej sytuacji. Zaczęłam ich słuchać, a potem już nigdy nie przestałam słuchać rodziców, którzy doświadczają wczesnej utraty ciąży” – mówi.
Skala zjawiska większa niż pokazują dane
Na świecie od 15 do 20 procent potwierdzonych ciąż kończy się wczesną utratą. Według sieci Sterrenkinderen rzeczywista liczba może być znacznie wyższa, ponieważ wiele strat następuje na bardzo wczesnym etapie, często zanim kobieta dowie się o ciąży. Van Genechten zwraca uwagę, że wielu rodziców doświadcza zaburzeń stresu pourazowego i lękowych – nie tylko w wyniku samej straty, ale także z powodu sposobu, w jaki przebiegała opieka medyczna. „Choć utrata często następuje bardzo wcześnie i pozostaje niewidoczna dla otoczenia, jej emocjonalne konsekwencje są ogromne” – podkreśla.
Konkretne zobowiązania placówek medycznych
W ramach karty szpitale deklarują uwzględnianie emocjonalnych skutków wczesnej utraty ciąży zarówno dla rodziców, jak i ich bliskich. Opieka ma obejmować wymiar medyczny, emocjonalny i psychospołeczny oraz być dostosowana do indywidualnych potrzeb każdej pary. Placówki zapowiadają wprowadzenie kart wsparcia lub innych symbolicznych inicjatyw dla dotkniętych rodzin. Przystępują także do wspólnej grupy roboczej, zobowiązują się do szkolenia personelu oraz wyznaczenia w każdej jednostce osób referencyjnych odpowiedzialnych za tę tematykę.
Profesor Keirse, patron sieci Sterrenkinderen, przypomina, że rodzicielstwo zaczyna się nie dopiero wraz z ciążą czy narodzinami dziecka, lecz już w momencie intensywnego pragnienia jego posiadania. „Wielu rodziców nie jest za takich uznawanych, ponieważ nie mają żyjących dzieci” – zauważa. Van Genechten i Keirse prowadzą wspólnie szkolenia dla specjalistów, korzystając z opracowanego podręcznika kieszonkowego, który pomaga pracownikom ochrony zdrowia dobrać właściwe słowa w rozmowie z rodzicami przeżywającymi stratę.
