Od rozpoczęcia rosyjskiej inwazji w lutym 2022 r. Belgia systematycznie wspiera Ukrainę, zaliczając się do grona jej stałych sojuszników. W ciągu czterech lat łączna wartość belgijskiej pomocy osiągnęła 3,2 miliarda euro – wynika z danych Ukraine Support Tracker opracowywanego przez Kiel Institute, który śledzi zobowiązania rządów w zakresie wsparcia wojskowego, finansowego i humanitarnego. Z zestawienia wynika również, że rekordowy okazał się 2025 r., kiedy to Belgia przekazała Ukrainie 1,4 miliarda euro – najwięcej od początku wojny.
Dominują wydatki na wsparcie militarne
Aż 85 procent całej przekazanej kwoty stanowi pomoc o charakterze wojskowym. Belgia realizuje bezpośrednie dostawy sprzętu, w tym amunicji, broni, dronów, hełmów oraz czołgów bojowych. Angażuje się także w zakupy uzbrojenia poprzez międzynarodowe mechanizmy finansowania. Jednym z przykładów jest 100 milionów euro przyznane latem ubiegłego roku w ramach natowskiej inicjatywy PURL, która umożliwia zakup amerykańskiego uzbrojenia zgodnie z listą najpilniejszych potrzeb przedstawionych przez stronę ukraińską.
14. pozycja wśród światowych darczyńców
W światowym rankingu darczyńców Belgia zajmuje 14. miejsce – zarówno pod względem łącznej wartości wsparcia, jak i w relacji do produktu krajowego brutto. Mimo napiętej sytuacji finansów publicznych kraj utrzymuje wysoki poziom pomocy dzięki specjalnemu mechanizmowi finansowania. Jak wyjaśnia Federalne Ministerstwo Spraw Zagranicznych (SPF Affaires étrangères), środki pochodzą ze specjalnego funduszu ukraińskiego, który jest w całości zasilany podatkiem od zysków uzyskiwanych przez instytucję finansową Euroclear z tytułu zamrożonych rosyjskich aktywów.
Z danych Euroclear wynika, że w 2024 r. odsetki od tych aktywów wyniosły blisko 6,9 miliarda euro, co przyniosło państwu belgijskiemu około 1,7 miliarda euro wpływów podatkowych. Ponieważ wysokość tych przychodów jest ściśle powiązana z poziomem stóp procentowych, ich ewentualny spadek może w przyszłości ograniczyć możliwości finansowania pomocy dla Ukrainy. Już w 2025 r. przychody odsetkowe z zamrożonych rosyjskich aktywów w Euroclear obniżyły się do około 5 miliardów euro.
Pakiet „co najmniej miliarda euro”
Ostatni znaczący pakiet wsparcia został zatwierdzony w maju ubiegłego roku przez federalną Radę Ministrów po wizycie premiera Barta De Wevera w Kijowie. Ogłoszono wówczas pomoc wojskową o wartości „co najmniej miliarda euro”. Około dwie trzecie tej kwoty ma trafić do belgijskich firm z sektora zbrojeniowego. Minister obrony Theo Francken zaznaczył, że realizacja zamówień przez krajowy przemysł sprawi, iż znaczna część środków wróci do belgijskiej gospodarki, wspierając zatrudnienie w branży obronnej.
Działania humanitarne i wsparcie dla uchodźców
Obok pomocy militarnej Belgia prowadzi również szeroko zakrojone działania humanitarne. Na Ukrainę wysłano dziesiątki ciężarówek z namiotami, generatorami prądu, żywnością i lekami. Organizowano także ewakuacje medyczne, m.in. przy udziale zespołu B-FAST, odpowiedzialnego za koordynację belgijskiej pomocy kryzysowej poza granicami kraju.
Solidarność widoczna jest także na terytorium Belgii. Blisko 100 000 obywateli Ukrainy otrzymało dokument potwierdzający ochronę tymczasową, który zapewnia im bezpośredni dostęp do świadczeń socjalnych.
Europa wypełnia lukę po Stanach Zjednoczonych
Do grudnia 2025 r. państwa sojusznicze przekazały Ukrainie łącznie 342 miliardy euro wsparcia, z czego połowa pochodziła od instytucji europejskich i państw członkowskich UE. Kraje Unii Europejskiej wypełniają obecnie lukę po wstrzymaniu pomocy ze strony Stanów Zjednoczonych, do którego doszło po objęciu władzy przez Donalda Trumpa.
W lutym bieżącego roku państwa NATO zadeklarowały kolejne zobowiązania na rzecz Ukrainy w wysokości 35 miliardów euro, potwierdzając utrzymującą się jedność wobec działań Moskwy.
