Belgijska Rada Stanu zablokowała jeden z dwóch mechanizmów, dzięki którym rząd federalny planował przyznać energochłonnym przedsiębiorstwom niemal miliard euro ulg w rachunkach za energię elektryczną. To kolejna bariera prawna na drodze do wprowadzenia tak zwanej normy energetycznej – wcześniej instytucja ta podważyła także reformę stawek VAT. Gabinet ministra energii Mathieu Biheta (MR) zapewnia jednak, że budżet w wysokości około miliarda euro na wsparcie przemysłu zostanie utrzymany, choć pierwotne rozwiązania będą musiały zostać zmienione.
Porozumienie z grudnia pod znakiem zapytania
W grudniu ubiegłego roku minister Bihet uzyskał zgodę rządu federalnego na pakiet wsparcia dla przemysłu przekraczający 900 mln euro. Premier Bart De Wever (N-VA) ogłosił wówczas podczas szczytu przemysłowego w Antwerpii, że redukcja kosztów energii jest „gotowa” do wdrożenia. Plan opierał się na dwóch filarach: zastosowaniu europejskich tymczasowych ram pomocy państwowej (mechanizm Cisaf), z których korzystają już państwa sąsiednie w celu wsparcia firm energochłonnych w obliczu gwałtownego wzrostu cen energii, oraz na strukturalnym obniżeniu taryf przesyłowych w sieci wysokiego napięcia.
Rada Stanu uznała jednak, że mechanizm Cisaf leży w kompetencjach regionów, a nie władz federalnych, i odrzuciła tę część projektu. Drugi element planu – trwała redukcja taryf sieciowych – otrzymał pozytywną opinię prawną. Minister Bihet podkreśla, że rozwiązanie oparte na taryfach jest „prawnie solidne” i będzie dalej rozwijane.
Przemysł obawia się opóźnień
Przedstawiciele przemysłu obawiają się, że konieczność przepracowania planu przełoży się na kolejne opóźnienia w wypłacie wsparcia. Już wcześniejsze próby wprowadzenia ulg energetycznych od 2025 r. nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.
Frank Beckx, dyrektor generalny flamandzkiej organizacji pracodawców Voka, wzywa do szybkich decyzji. Zaznacza, że dla przedsiębiorstw w Belgii kluczowe jest nie tylko tymczasowe, ale przede wszystkim trwałe obniżenie kosztów energii. Apeluje do rządu federalnego o pilne zmniejszenie taryf przesyłowych oraz o rozważenie dodatkowej redukcji akcyzy na energię.
Regiony również wezwane do działania
Voka kieruje apel także do władz Flandrii, zachęcając do wykorzystania europejskiego mechanizmu Cisaf na poziomie regionalnym. Minister Bihet zapowiedział, że przekaże regionom doświadczenia zdobyte podczas rozmów z Komisją Europejską dotyczących ram pomocy państwowej. Sprawa wsparcia dla przemysłu trafia tym samym również do premiera Flandrii Matthiasa Diependaelego, który niedawno zaprezentował plan o wartości 2 mld euro, przewidziany od 2028 r., mający wesprzeć sektor przemysłowy w ograniczaniu emisji CO2.
