Od rozpoczęcia roku akademickiego 2026/2027 w Federacji Walonia-Bruksela wejdą w życie nowe zasady ustalania wysokości czesnego na uniwersytetach i w szkołach wyższych. Reforma, przyjęta w tym tygodniu z datą obowiązywania od 1 lipca 2026 r., wprowadza cztery poziomy opłat uzależnione od sytuacji dochodowej gospodarstwa domowego studenta. Dotychczasowe czesne w wysokości 835 euro rocznie pozostawało niezmienione od 2011 r. Zdaniem koalicji MR/Les Engagés utrzymywanie tej stawki stało się trudne w kontekście narastających problemów budżetowych Federacji. Zapowiedź zmian pojawiła się już podczas jesiennych negocjacji budżetowych.
Nowe stawki – zróżnicowane w zależności od dochodu
Podstawowa opłata za studia wzrośnie do 1 194 euro rocznie i obejmie około 58 procent studentów. Reforma przewiduje również dwa progi pośrednie, uwzględniające dochody rodziny. Studenci otrzymujący stypendium – około 22 procent ogółu – nadal będą całkowicie zwolnieni z czesnego. Około 10 procent studentów z gospodarstw domowych o najniższych dochodach zapłaci 384 euro rocznie. Natomiast osoby z rodzin o dochodach pośrednich będą wnosić opłatę w dotychczasowej wysokości 835 euro.
Jak liczony jest dochód
Jak wyjaśnia minister szkolnictwa wyższego Élisabeth Degryse (Les Engagés), przy ustalaniu progu czesnego brany jest pod uwagę dochód podlegający opodatkowaniu sprzed dwóch lat względem roku złożenia wniosku. Obejmuje on zarówno dochód opodatkowany łącznie, czyli wynagrodzenia, jak i dochód opodatkowany odrębnie – np. premie, dochody okazjonalne czy odszkodowania. Dochód podlegający opodatkowaniu oblicza się po odjęciu od wynagrodzenia brutto 13 procent składek osobowych na rzecz ONSS, czyli belgijskiego odpowiednika ZUS.
Uwzględnienie liczby dzieci na utrzymaniu
Reforma przewiduje także rozwiązanie korzystne dla rodzin z kilkorgiem dzieci. Liczba osób na utrzymaniu wzrasta, jeśli inne dzieci w gospodarstwie domowym – poza samym studentem – również studiują w szkolnictwie wyższym. Jak podaje ministerstwo, w sytuacji gdy student ma dwie siostry, z których jedna także studiuje, przy ustalaniu progu czesnego przyjmuje się, że w rodzinie pozostaje czworo dzieci na utrzymaniu. Może to wpłynąć na obniżenie należnej opłaty.
Koniec dodatkowych opłat w szkołach wyższych
Minister Degryse podkreśla, że wprowadzeniu progresywnego systemu czesnego towarzyszyć będzie likwidacja dotychczasowych opłat za towary i usługi pobieranych w szkołach wyższych oraz wyższych szkołach artystycznych. Celem zmian jest uproszczenie i większa przejrzystość systemu, tak aby jasno określić faktyczny wkład finansowy studentów lub ich rodziców w koszty kształcenia ponoszone przez Federację Walonia-Bruksela.
