Właściciele i operatorzy obiektów turystycznych w Leuven domagają się od władz miasta jasnych zasad dotyczących osób wynajmujących mieszkania i pokoje za pośrednictwem platformy Airbnb. Ich zdaniem wielu prywatnych wynajmujących nie przestrzega tych samych przepisów, które obowiązują profesjonalnych operatorów noclegów, co prowadzi do nieuczciwej konkurencji. „Oczywiście każdy ma prawo wynajmować swój pokój czy mieszkanie, ale wielu z tych wynajmujących nie stosuje się do tych samych reguł co my” – podkreśla Heidi Jeuris, wiceprzewodnicząca sekcji hotelarskiej organizacji Horeca Leuven i jednocześnie menedżerka hotelu Park Inn by Radisson.
Setki nielegalnych ofert w Leuven
W ciągu nieco ponad dekady amerykańska platforma Airbnb stała się nieodłącznym elementem branży turystycznej na całym świecie. Aplikacja umożliwia każdemu wystawienie pokoju, mieszkania lub domu na wynajem krótkoterminowy. W Leuven setki mieszkańców oferują w ten sposób swoje lokale turystom. Problemem nie jest jednak sam fakt istnienia takich ofert, lecz to, że znaczna ich część funkcjonuje poza obowiązującym prawem.
Według miejskiej służby turystycznej zaledwie połowa wynajmowanych w ten sposób lokali spełnia wymogi prawne. Profesjonalni operatorzy obiektów noclegowych wskazują, że ponoszą oni znaczne koszty związane z przestrzeganiem surowych norm jakościowych i przepisów przeciwpożarowych. Ponadto odprowadzają podatek od każdego gościa, który wkrótce ma zostać podwyższony. Prywatni wynajmujący za pośrednictwem Airbnb w wielu przypadkach nie podlegają żadnemu z tych obowiązków.
Porównanie z Uberem
Jeden z hotelarzy z Leuven porównuje sytuację do pojawienia się platformy Uber na rynku przewozów osobowych. „Taksówkarze przeżyli dokładnie to samo, gdy pojawił się Uber. Warunki nie były równe. Leuven zareagowało wówczas szybko, wprowadzając na przykład zakaz postoju dla kierowców Ubera w sposób zarezerwowany dla tradycyjnych taksówek” – argumentuje. Zdaniem przedstawicieli sektora hotelarskiego, podobne zdecydowane działanie jest teraz konieczne również wobec niezarejestrowanych wynajmujących na Airbnb.
Wymierne straty dla hoteli i miasta
Operatorzy noclegów turystycznych podkreślają, że nieuczciwa konkurencja ze strony niezgłoszonych ofert na Airbnb przekłada się na realne straty. „Walczymy o każdego turystę, zwłaszcza w weekendy i poza sezonem” – mówi Jeuris. „Turyści, których odbiera nam Airbnb, są wyraźnie widoczni w naszych statystykach. Zarówno licencjonowane obiekty noclegowe, jak i samo miasto tracą w ten sposób dochody.”
Radna ds. turystyki Liesbeth Vandermeeren (CD&V) przyznaje, że problem istnieje. Część wynajmujących za pośrednictwem Airbnb faktycznie nie spełnia wymogów prawnych. Dotyczy to zarówno osób wynajmujących dodatkowy pokój w swoim domu, jak i studentów podnajmujących swoje pokoje – co jest całkowicie niedozwolone. „Nie przymykamy na to oczu i reagujemy za każdym razem, gdy otrzymujemy zgłoszenie” – zapewnia radna.
Miasto nie prowadzi aktywnych kontroli
W odróżnieniu od Gandawy, gdzie władze aktywnie wyszukują oferty naruszające przepisy, Leuven nie prowadzi samodzielnych kontroli. „Niestety nie dysponujemy ani kadrą, ani środkami, by to robić” – przyznaje Vandermeeren. Dodatkowym utrudnieniem jest fakt, że Airbnb nie udostępnia dokładnych adresów wynajmowanych lokali. Pewien czas temu Flandria przeprowadziła jednak ogólnoregionalne badanie, które pozwoliło władzom Leuven skontaktować się z wieloma właścicielami i wezwać ich do uregulowania swojej sytuacji.
Nowe unijne przepisy mają poprawić kontrolę
Rozwiązaniem systemowym ma być nowe prawo europejskie dotyczące wynajmu krótkoterminowego. Na mocy tych regulacji platforma Airbnb zostanie zobowiązana do rejestrowania każdego oferowanego obiektu i udostępniania tych danych władzom lokalnym. „Dzięki temu będziemy mogli monitorować i kontrolować wynajmujących. To powinno rozwiązać znaczną część problemu” – wyjaśnia Vandermeeren. Transpozycja tego unijnego prawa do belgijskiego porządku prawnego ma nastąpić jeszcze w bieżącym roku.
Airbnb nadal ma swoje miejsce w Leuven
Władze Leuven nie zamierzają jednak całkowicie eliminować Airbnb z miasta. Platforma może pełnić pożyteczną rolę jako narzędzie do tworzenia dodatkowej bazy noclegowej w okresach wzmożonego ruchu turystycznego – na przykład podczas obchodów tytułu Europejskiej Stolicy Kultury, który Leuven będzie nosić w 2030 r. „Osoby korzystające z Airbnb to często zupełnie inna grupa niż goście hotelowi. W takim przypadku nie ma mowy o konkurencji – otwieramy rynek na nowych odwiedzających” – podsumowuje radna Vandermeeren.
