Nowa generacja leków przeciwcukrzycowych i wspomagających redukcję masy ciała może stwarzać poważne zagrożenie podczas zabiegów w znieczuleniu ogólnym. Takie wnioski płyną z badań przeprowadzonych wspólnie przez cztery belgijskie szpitale – UZ Antwerpen, Imeldaziekenhuis, AZ Delta oraz AZ Klina. Analiza wykazała, że aż połowa pacjentów przyjmujących te preparaty miała niepusty żołądek w chwili podania narkozy, mimo przestrzegania standardowych zasad głodówki przedoperacyjnej. Lekarze apelują, by pacjenci bezwzględnie informowali anestezjologów o stosowaniu tego typu leków.
Spowolnione opróżnianie żołądka jako źródło zagrożenia
Preparaty zawierające semaglutyd – takie jak Ozempic, Wegovy czy Rybelsus – obniżają poziom cukru we krwi i wydłużają uczucie sytości. Działają m.in. poprzez spowolnienie opróżniania żołądka, co ogranicza apetyt. Ten mechanizm, korzystny w terapii cukrzycy i otyłości, staje się jednak problematyczny w kontekście operacji wymagających znieczulenia ogólnego.
Przed podaniem pełnej narkozy żołądek pacjenta powinien być całkowicie pusty. Obowiązujące zalecenia przewidują co najmniej 6 godzin bez jedzenia oraz minimum 2 godziny bez spożywania klarownych płynów, takich jak woda, kawa czy sok bez miąższu. Obecność treści pokarmowej zwiększa ryzyko jej przedostania się do dróg oddechowych, co może prowadzić do poważnego zapalenia płuc.
Wyniki badań z czterech szpitali
W badaniu wzięło udział 44 pacjentów stosujących semaglutyd oraz 44 osoby z grupy kontrolnej, które nie przyjmowały tego leku. U 21 pacjentów z pierwszej grupy stwierdzono niepustą zawartość żołądka w momencie planowanego znieczulenia. W grupie kontrolnej podobny problem dotyczył 8 osób.
„Zauważyliśmy, że połowa pacjentów przyjmujących semaglutyd nie miała całkowicie pustego żołądka przed operacją, mimo że przestrzegali zaleceń dotyczących głodówki” – wyjaśnia anestezjolog Nils Vlaeminck z UZ Antwerpen. Jak podkreśla, z perspektywy anestezjologii jest to istotny i niepożądany efekt uboczny tych skutecznych leków.
USG żołądka jako narzędzie kontroli
W trakcie badań wykorzystano ultrasonografię żołądka jako prostą metodę sprawdzenia, czy narząd jest rzeczywiście pusty przed zabiegiem. Zdaniem dr. Vlaemincka badanie USG może stać się standardowym elementem oceny pacjentów stosujących semaglutyd przed podaniem znieczulenia ogólnego.
Odstawienie leku i dłuższa głodówka nie wystarczą
Badacze ustalili również, że ani krótkotrwałe odstawienie preparatu, ani wydłużenie okresu głodówki nie eliminują ryzyka. Aby efekt odstawienia był widoczny, lek należałoby przerwać ponad dwa tygodnie przed operacją. Z kolei samo przedłużenie czasu bez jedzenia nie przynosi oczekiwanych rezultatów – w badaniu zdarzały się przypadki, w których pacjenci nie jedli ponad 24 godziny, a mimo to żołądek nie był pusty.
Najważniejsze – poinformować lekarza
„Kluczowe jest, aby pacjenci informowali lekarzy o przyjmowaniu tego rodzaju leków z odpowiednim wyprzedzeniem. Dzięki temu anestezjolog może uwzględnić zwiększone ryzyko i zastosować właściwe środki ostrożności” – podsumowuje dr Vlaeminck. Z pozoru drobna informacja o stosowaniu Ozempica czy podobnych preparatów może mieć decydujące znaczenie dla bezpieczeństwa operacji.
