Minister budżetu Vincent Van Peteghem przedstawił we wtorek 3 lutego 2026 r. projekt budżetu federalnego na bieżący rok, kończąc tym samym okres funkcjonowania rządu w oparciu o prowizorium budżetowe. Zaprezentowany dokument jest elementem szerszego, wieloletniego porozumienia budżetowego, którego celem jest stopniowa konsolidacja finansów publicznych Belgii. Zgodnie z aktualnymi wyliczeniami rządu federalnego przyjęte środki mają doprowadzić do zmniejszenia deficytu o 8,1 miliarda euro do 2029 r. Wartość ta jest niższa niż pierwotne założenia z ubiegłego roku, kiedy całkowitą skalę oszczędności szacowano na 9,2 miliarda euro. Prezentacja budżetu nastąpiła po miesiącach przedłużających się negocjacji koalicyjnych, które zmusiły administrację federalną do działania w oparciu o tymczasowe dwunastki budżetowe w pierwszych miesiącach roku.
Rewizja pierwotnych szacunków oszczędności
Zgodnie z danymi zaprezentowanymi przez ministra budżetu, działania podjęte przez rząd federalny mają już w 2026 r. ograniczyć deficyt o 2,7 miliarda euro. W kolejnych latach skala redukcji będzie stopniowo rosła, aby w 2029 r. osiągnąć łączny poziom 8,1 miliarda euro. Szacunki te nie obejmują jeszcze szeregu oszczędności oraz reform strukturalnych zapisanych w umowie koalicyjnej, które będą wdrażane równolegle i mają dodatkowo wpływać na stabilizację finansów publicznych.
Zmniejszenie prognozowanej kwoty konsolidacji w porównaniu z pierwotnym planem z 2025 r. rząd tłumaczy korektą techniczną. Jak wyjaśniają źródła rządowe, rewizja wynika z dostosowań księgowych związanych z zakupami amunicji dla sił zbrojnych oraz korektą środków przewidzianych w Planie Obronnym. Gabinet Vincenta Van Peteghema podkreśla jednocześnie, że zmiana ta ma charakter wyłącznie rachunkowy i nie oznacza faktycznego zmniejszenia wysiłku budżetowego, do którego zobowiązał się rząd federalny.
Perspektywy deficytu i długu publicznego
Deficyt tak zwanej Jednostki 1, obejmującej rząd federalny oraz system zabezpieczenia społecznego, został w 2026 r. oszacowany na 24,637 miliarda euro. W relacji do produktu krajowego brutto odpowiada to poziomowi 3,7 procent. Mimo zapowiedzianych działań konsolidacyjnych prognozy wskazują jednak na dalszy wzrost deficytu w relacji do PKB w kolejnych latach kadencji. Według przedstawionych danych w 2029 r. deficyt ma sięgnąć 4,3 procent PKB, co będzie miało miejsce w ostatnim roku obecnej legislatury.
Równie istotnym wyzwaniem pozostaje poziom zadłużenia publicznego. W 2026 r. dług publiczny Belgii w relacji do PKB ma wynieść 85,6 procent. Wskaźnik ten znacząco przekracza referencyjny próg 60 procent PKB określony w kryteriach unijnych, co utrzymuje Belgię w grupie państw o wysokim, strukturalnym zadłużeniu sektora publicznego.
Ocena w kontekście unijnym i zobowiązań europejskich
Z punktu widzenia instytucji Unii Europejskiej kluczowa jest ocena całokształtu finansów publicznych, obejmująca nie tylko szczebel federalny, ale także regiony oraz władze lokalne. W tej szerszej perspektywie łączny deficyt finansów publicznych Belgii ma w 2026 r. osiągnąć poziom 4,9 procent PKB. Całkowity dług publiczny, liczony dla wszystkich poziomów administracji, ma wynieść 110,1 procent PKB, co plasuje Belgię wśród krajów Unii Europejskiej o najwyższym wskaźniku zadłużenia.
Vincent Van Peteghem zaznaczył jednak, że rząd federalny pozostaje na ścieżce zgodnej z unijną trajektorią wydatków nadzorowaną przez Komisję Europejską. Minister przytoczył dane dotyczące skumulowanych wydatków pierwotnych w latach 2025-2029. Według tych prognoz łączna kwota wydatków pierwotnych w tym okresie ma być o 300 milionów euro niższa od zobowiązań, jakie Belgia zadeklarowała rok wcześniej wobec instytucji europejskich. Zdaniem ministra świadczy to o determinacji rządu w dotrzymaniu zobowiązań fiskalnych na poziomie unijnym.
Ostrożny optymizm ministra budżetu
Podczas prezentacji projektu budżetu Vincent Van Peteghem nie ukrywał skali wyzwań stojących przed finansami publicznymi Belgii, jednocześnie wyrażając umiarkowany optymizm co do możliwości realizacji przyjętych celów. „Rząd musi stawiać poprzeczkę jak najwyżej i korygować kurs tam, gdzie jest to konieczne, ale przede wszystkim musi jak najszybciej wdrażać reformy” – podkreślił minister.
Jak dodał, kluczowe znaczenie ma nie tylko kontrola wydatków, lecz także tempo wprowadzania reform strukturalnych zapisanych w programie rządowym. „Pomimo trudnych okoliczności pozostaję optymistą” – stwierdził Van Peteghem, podsumowując swoją ocenę perspektyw fiskalnych kraju. Wypowiedź ministra odzwierciedla próbę pogodzenia realizmu w ocenie stanu finansów publicznych z przekonaniem, że konsekwentna konsolidacja fiskalna jest możliwa bez rezygnacji z podstawowych funkcji państwa.
