Gminy brukselskie od dekady inwestują w dobrostan zwierząt – dotacje, sterylizacja i innowacyjne programy

Od dziesięciu lat Bruxelles Environnement, regionalna agencja ekologiczna, umożliwia gminom regionu stołecznego współfinansowanie działań na rzecz dobrostanu zwierząt oraz promowania odpowiedzialnego podejścia do ich posiadania. Z programu korzysta dziś niemal cały region, a realizowane inicjatywy obejmują zarówno wsparcie finansowe dla mieszkańców, jak i działania edukacyjne, pomoc schroniskom czy wdrażanie nowych rozwiązań systemowych. W ciągu dekady wiele z tych projektów stało się stałym elementem lokalnych polityk – od kursów edukacji psów po dofinansowanie sterylizacji kotów domowych.

Wszyscy zaangażowani, z jednym wyjątkiem

W 2025 roku wszystkie gminy brukselskie, z wyjątkiem Woluwe-Saint-Pierre, złożyły wnioski o dofinansowanie do Bruxelles Environnement. Świadczy to o powszechnym zainteresowaniu samorządów tematyką ochrony zwierząt oraz o znaczeniu, jakie przypisują one tej polityce. Ponad połowa gmin zdecydowała się przeznaczyć otrzymane środki na czeki weterynaryjne dla właścicieli zwierząt, dopłaty do zabiegów sterylizacji oraz kursy edukacji psów, wspierające odpowiedzialne wychowanie czworonogów.

Edukacja i prewencja impulsywnych adopcji

Anderlecht i Etterbeek wykorzystały środki na kampanie edukacyjne prowadzone w szkołach. Dzieci uczą się tam podstaw właściwej opieki nad psem oraz poznają obowiązki wynikające z posiadania zwierzęcia domowego. Celem tych działań jest ograniczenie impulsywnych adopcji, które często kończą się porzuceniem zwierząt, gdy rzeczywiste wymagania opieki okazują się większe, niż oczekiwano.

Uccle zdecydowało się pójść o krok dalej, wprowadzając dotacje dla osób adoptujących zwierzęta. Program ma zachęcać mieszkańców do przyjmowania czworonogów ze schronisk zamiast ich zakupu od hodowców lub w sklepach zoologicznych.

Innowacyjne rozwiązania dla seniorów i służb ratunkowych

Woluwe-Saint-Lambert uzyskało wsparcie na realizację programu wizyt psów w domach opieki dla seniorów. Kontakt ze zwierzętami ma potwierdzony pozytywny wpływ na samopoczucie osób starszych, ograniczając poczucie izolacji i poprawiając ich stan psychiczny.

W tej samej gminie wprowadzono również system kart informacyjnych dla mieszkańców posiadających zwierzęta. Umieszczone w mieszkaniach karty informują służby ratunkowe o obecności zwierząt domowych, co pozwala uwzględnić ich bezpieczeństwo w sytuacjach awaryjnych, takich jak pożary czy nagłe hospitalizacje właścicieli.

Wsparcie dla bezdomnych zwierząt i zarządzanie populacją ptaków

Programy finansowane przez Bruxelles Environnement obejmują także pomoc dla schronisk oraz opiekę weterynaryjną nad bezdomnymi kotami. Sterylizacja kotów wolno żyjących umożliwia humanitarne ograniczanie ich populacji bez konieczności stosowania drastycznych metod.

Sześć gmin – Anderlecht, Bruksela, Forest, Saint-Gilles, Saint-Josse oraz Schaerbeek – przeznaczyło środki na wdrożenie polityk zarządzania populacją gołębi w przestrzeni miejskiej. Celem tych działań jest znalezienie równowagi między obecnością ptaków w mieście a utrzymaniem porządku i higieny w przestrzeni publicznej.

Dekada osiągnięć i rozwoju kompetencji

Bruxelles Environnement wskazuje kilka szczególnie interesujących projektów zrealizowanych w 2024 roku. Auderghem zaproponowało mieszkańcom szkolenia z zakresu pierwszej pomocy dla zwierząt domowych, umożliwiające skuteczne reagowanie w nagłych przypadkach. W 2025 roku gmina ta przeznaczyła część budżetu na dofinansowanie usług opieki nad zwierzętami podczas nieobecności właścicieli.

Miasto Bruksela stworzyło dedykowaną stronę internetową poświęconą dobrostanowi zwierząt oraz prowadziło działania edukacyjne w domach opieki. Od uruchomienia programu trzy gminy – Schaerbeek, Ixelles i Saint-Gilles – powołały rady konsultacyjne ds. dobrostanu zwierząt, skupiające ekspertów i mieszkańców zaangażowanych w tworzenie lokalnych polityk.

Obecnie niemal wszystkie gminy oferują bezpłatne lub dofinansowane kursy edukacji psów oraz dopłaty do sterylizacji kotów domowych. Rozwiązania, które dekadę temu były wyjątkiem, stały się standardem w całym regionie stołecznym.

Cięcia budżetowe nie zatrzymują programu

Do 2024 roku maksymalna wysokość dotacji wynosiła 11 000 euro dla gmin liczących poniżej 75 000 mieszkańców oraz 15 000 euro dla większych jednostek. W 2025 roku, w związku z koniecznością ograniczeń budżetowych, kwoty te zostały obniżone odpowiednio do 8 250 euro i 11 250 euro.

Jak podkreśla rzeczniczka Bruxelles Environnement Lynn Tobback, gminy mogą ubiegać się o środki dostosowane do swoich możliwości finansowych i planowanych działań. Agencja zaznacza jednocześnie, że uzyskanie dotacji nie jest warunkiem otrzymania tytułu “Commune amie des animaux” (Gmina przyjazna zwierzętom). W 2024 roku wyróżnienie to otrzymało 17 gmin regionu stołecznego, a laureaci edycji 2025 mają zostać ogłoszeni w ciągu bieżącego roku.

Jak wyjaśnia Tobback, system dotacji pełni przede wszystkim rolę motywacyjną. Zachęca samorządy do wdrażania rozwiązań sprzyjających ochronie zwierząt, umożliwia wymianę dobrych praktyk między gminami i przyczynia się do ujednolicania standardów opieki nad zwierzętami w całej Brukseli.