Wycofanie z rynku kolejnych partii mleka w proszku dla niemowląt rodzi kluczowe pytanie: czym dokładnie jest cereulid, o którym informują organy sanitarne? Skąd się bierze ta substancja, w jaki sposób powstaje i dlaczego może być szczególnie groźna dla najmłodszych? Od kilku tygodni różni producenci mleka modyfikowanego znajdują się w podobnej sytuacji – ich produkty są usuwane ze sprzedaży z powodu wykrycia toksyny, która może szybko rozprzestrzeniać się w żywności.
Cereulid to toksyna wytwarzana przez bakterię Bacillus cereus, dobrze znaną mikrobiologom. Jak wyjaśnia mikrobiolog Cécile Meex, skażenie dotyczy właśnie tej toksyny, produkowanej przez Bacillus cereus – bakterię powszechnie występującą w środowisku naturalnym. Można ją znaleźć w glebie oraz w wielu produktach spożywczych, m.in. w żywności skrobiowej, ryżu, warzywach, owocach, sosach, a także w produktach mlecznych.
Jak powstaje toksyna i jakie jest ryzyko
Bacillus cereus obejmuje szczepy zdolne do wytwarzania cereulidu, które mogą namnażać się zarówno w przewodzie pokarmowym po spożyciu skażonego produktu, jak i bezpośrednio w samej żywności. Bakterie produkujące toksyny odpowiadają za około 20 procent wszystkich przypadków zatruć pokarmowych.
Aby ograniczyć ryzyko, normy europejskie określają dopuszczalne poziomy tej substancji w żywności przeznaczonej dla niemowląt. W większości przypadków spożycie cereulidu prowadzi do objawów takich jak nudności i wymioty. U części osób przebieg zatrucia może być jednak znacznie poważniejszy.
Najpoważniejsze konsekwencje dla wrażliwych grup
U osób szczególnie narażonych – takich jak niemowlęta, kobiety w ciąży czy osoby starsze – zatrucie może przybrać ciężką postać. Istnieje wówczas ryzyko silnego odwodnienia oraz ukierunkowanego działania toksyny na określone narządy, przede wszystkim na wątrobę, ale także na inne organy – podkreśla Cécile Meex. W skrajnych przypadkach może dojść do niewydolności wielonarządowej, która może zakończyć się śmiercią.
Cereulid wykryto w oleju dodawanym do preparatów mlecznych dla niemowląt. We Francji wszczęto dwa postępowania karne w związku z nagłą śmiercią dwojga niemowląt. Jedną z rozważanych hipotez jest zatrucie cereulidem, jednak jak dotąd nie potwierdzono bezpośredniego związku między obecnością tej toksyny a tymi zgonami.
