Komitet sąsiedzki TeamZuid z Antwerpii wezwał flamandzką minister kultury Caroline Gennez z partii Vooruit do wywiązania się z obowiązków w związku z anulowaniem planów budowy nowego budynku dla Muzeum Sztuki Współczesnej w Antwerpii (M HKA). Mieszkańcy zarzucają minister, że pominięto ich w procesie decyzyjnym, mimo że od 2016 r. aktywnie uczestniczyli w pracach nad projektem. Jednocześnie plany szeroko zakrojonej reformy flamandzkiego krajobrazu muzealnego po raz kolejny nie zostały poddane pod obrady rządu Flandrii.
Od nowej siedziby do zmiany koncepcji
Pierwotnie M HKA miało zyskać nowy gmach o wartości około 130 mln euro. W październiku minister Gennez niespodziewanie ogłosiła jednak rezygnację z tej inwestycji i zapowiedziała przekształcenie muzeum w centrum sztuki. Decyzja ta spotkała się z ostrą krytyką ze strony instytucji kulturalnych oraz ekspertów, którzy podważali sens odejścia od koncepcji pełnowartościowego muzeum.
Wobec narastających protestów minister zapowiedziała, że M HKA otrzyma jeszcze jedną szansę, jednak pod określonymi warunkami. Jakie dokładnie miałyby one być, do dziś nie zostało jednoznacznie wyjaśnione. Nota koncepcyjna dotycząca reformy flamandzkiego sektora muzealnego była już kilkakrotnie zapowiadana jako punkt obrad rządu regionalnego, lecz za każdym razem była odkładana, również w bieżącym tygodniu.
Minister zapewnia o utrzymaniu ambitnych planów
Reforma flamandzkiego krajobrazu muzealnego wydaje się obecnie zawieszona. Minister Gennez, odnosząc się do kolejnego odroczenia dyskusji, podkreśla jednak, że ambicje rządu Flandrii pozostają niezmienne. Według niej celem władz jest stworzenie warunków, w których flamandzkie muzea mogłyby dołączyć do międzynarodowej czołówki instytucji kulturalnych.
Minister deklaruje chęć kontynuowania rozmów na temat wspólnego podejścia do reformy i przekonuje, że wszystkie zaangażowane strony dążą do tego samego celu, jakim jest lepsza współpraca i szerszy dostęp do sztuki dla mieszkańców Flandrii.
Zastrzeżenia ze strony KMSKA
Kolejne przesunięcie decyzji nastąpiło między innymi na wniosek Królewskiego Muzeum Sztuk Pięknych w Antwerpii (KMSKA). Jak poinformował przewodniczący rady muzeum Luk Lemmens, w środę wieczorem omawiano projekt planu reform. W ocenie władz KMSKA zaproponowane rozwiązania w niewystarczającym stopniu uwzględniają obawy środowiska muzealnego, a w szczególności interesy samego muzeum.
Mieszkańcy wykluczeni z konsultacji
Członkowie stowarzyszenia TeamZuid zdecydowali się na formalne wezwanie minister do odpowiedzialności. Inge De Bisschop z komitetu podkreśla, że mieszkańcy byli zaangażowani w plany nowej siedziby M HKA od 2016 r. W 2024 r. informowali o tym również samą minister, jednak mimo to nie zostali włączeni w prace nad nowymi propozycjami.
De Bisschop powołuje się na flamandzkie przepisy dotyczące jawności administracji, zgodnie z którymi każda zainteresowana strona powinna być informowana o prowadzonej polityce. Zdaniem komitetu zasada ta nie została dotrzymana, co skłoniło mieszkańców do podjęcia formalnych kroków wobec minister. Nowy budynek M HKA miał powstać na terenie dawnego sądu apelacyjnego.
Bez nowego budynku muzeum nie spełni swojej roli
Zdaniem TeamZuid budowa nowej siedziby jest warunkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania muzeum. Inge De Bisschop apeluje o jak najszybszą realizację inwestycji, której przygotowania trwają już od około dziesięciu lat. Podkreśla, że samo utrzymanie muzeum i kolekcji w obecnej lokalizacji nie rozwiązuje zasadniczego problemu, ponieważ obecny budynek jest zbyt mały, by pomieścić pełnowartościowe muzeum.
Przez lata nie prowadzono tam poważniejszych prac modernizacyjnych, gdyż wszystkie strony zakładały, że powstanie nowa siedziba. Tymczasem, jak wskazują mieszkańcy, minister oczekuje dziś od M HKA realizacji zadań, których instytucja bez nowego gmachu nie jest w stanie skutecznie wypełniać.
