Belgijska Służba Bezpieczeństwa Państwa (VSSE) opublikowała swój najnowszy raport roczny, w którym szczegółowo opisuje zagrożenia, z jakimi kraj mierzył się w minionym roku, oraz te, które będą kształtować sytuację bezpieczeństwa w najbliższej przyszłości. Dokument pokazuje Belgię jako państwo narażone jednocześnie na presję ze strony obcych wywiadów, szpiegostwo gospodarcze, zmieniające się formy terroryzmu oraz narastającą przemoc związaną z przestępczością zorganizowaną.
Narastająca presja hybrydowa ze strony Rosji
Według VSSE zagrożenie hybrydowe ze strony Rosji systematycznie rośnie od 2022 r. Moskwa wykorzystuje szerokie spektrum narzędzi, obejmujących działalność wywiadowczą, ingerencję w sprawy wewnętrzne, cyberataki oraz kampanie dezinformacyjne. Celem tych działań jest zastraszanie społeczeństwa, destabilizacja życia publicznego, wyrządzanie szkód gospodarczych, testowanie reakcji władz oraz pozyskiwanie wrażliwych informacji.
Belgia znalazła się w centrum zainteresowania Kremla między innymi z powodu zamrożonych rosyjskich aktywów przechowywanych w Euroclear. W raporcie wspomniano również o incydentach z dronami przelatującymi nad terytorium kraju, w których udział Rosji był podejrzewany, choć nie został jednoznacznie potwierdzony.
VSSE zwraca uwagę na intensywne wykorzystywanie przez Rosję oficerów wywiadu działających pod przykrywką dyplomatyczną. W ostatnich latach wydalono z Belgii dziesiątki takich osób. Moskwa nie zaprzestała jednak prób infiltracji – w 2025 r. ponad połowa rosyjskich wniosków o wizy dyplomatyczne została odrzucona, ponieważ wnioskodawcy byli powiązani ze służbami specjalnymi. Parlament Europejski pozostaje jednym z głównych celów rosyjskich działań wywiadowczych.
Raport odnotowuje także cyberataki ze strony środowisk prorosyjskich, wymierzone głównie w strony internetowe instytucji. VSSE ostrzega, że nawet krótkotrwałe awarie systemów informatycznych mogą mieć istotne konsekwencje dla funkcjonowania administracji.
Chiny i wyrafinowane szpiegostwo gospodarcze
Kolejnym poważnym źródłem zagrożeń są Chiny, zwłaszcza w obszarach kluczowych dla ich interesów gospodarczych, technologicznych i strategicznych. Chińskie służby koncentrują się na szpiegostwie gospodarczym, tworzeniu spółek-luster, delegowaniu naukowców oraz rekrutowaniu osób zajmujących strategiczne stanowiska.
Typowy mechanizm działania polega na inwestowaniu w niewielkie, innowacyjne firmy, często borykające się z problemami finansowymi. Po uzyskaniu dostępu do technologii w Chinach tworzona jest firma-klon, która powiela rozwiązania. Oryginalna spółka przestaje być potrzebna i zostaje sprzedana lub porzucona.
VSSE zwraca również uwagę na masowe gromadzenie danych w Belgii za pośrednictwem aplikacji takich jak TikTok, Temu czy CapCut. Zebrane informacje nie służą wyłącznie celom cywilnym, a skala tego zjawiska – zdaniem służb – będzie się zwiększać. Chińskie służby wywiadowcze są fizycznie obecne w Belgii i prowadzą działania skierowane zarówno przeciwko instytucjom krajowym, jak i europejskim.
Terroryzm w nowej odsłonie
Zagrożenie terrorystyczne o inspiracji salaficko-dżihadystycznej uległo wyraźnej zmianie. W 2025 r. większość planowanych zamachów w Belgii była dziełem samotnych sprawców lub bardzo niewielkich grup, co znacząco utrudnia ich wykrycie. Główną inspiracją pozostają Państwo Islamskie oraz Al-Kaida.
Średni wiek osób radykalizowanych przez Państwo Islamskie wynosi 22 lata, a najmłodszy zidentyfikowany podejrzany miał zaledwie 12 lat. VSSE ocenia, że ryzyko skoordynowanych zamachów na skalę wydarzeń z Brukseli w 2016 r. jest obecnie mniejsze, choć nie można go całkowicie wykluczyć.
Ekstremizmy o różnych obliczach
Raport wskazuje także na działalność Braci Muzułmanów, których ideologia – zdaniem VSSE – sprzyja segregacji i polaryzacji społecznej. Taki klimat może ułatwiać radykalizację, również o charakterze gwałtownym. Pod pozorem umiarkowania i progresywizmu organizacja ma próbować wywierać zakulisowy wpływ na politykę państwa wobec islamu poprzez infiltrację i lobbing. Służby przewidują dalszy rozwój struktur tej organizacji w Belgii.
Ekstremizm lewicowy przejawia się głównie w aktach wandalizmu, buncie oraz zastraszaniu przeciwników politycznych, często poprzez infiltrację ruchów obywatelskich związanych z klimatem czy polityką azylową. Przykładem są grupy typu Black Bloc. VSSE ocenia jednak, że ryzyko zamachów terrorystycznych ze strony skrajnej lewicy pozostaje niskie.
Ekstremizm prawicowy jest obecny przede wszystkim w sferze ideologicznej. Służby wskazują na podatność części środowisk na dalszą radykalizację.
Przestępczość zorganizowana i fala przemocy
Raport poświęca wiele miejsca eskalacji przemocy związanej z przestępczością zorganizowaną, szczególnie na tle handlu narkotykami. W 2025 r. w przestrzeni publicznej regularnie pojawiały się informacje o strzelaninach, zastraszaniu oraz próbach korumpowania urzędników i sędziów.
VSSE podkreśla gwałtowny wzrost presji wywieranej na funkcjonariuszy służby więziennej, policjantów oraz przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości. Zjawiska, które jeszcze kilka lat temu wydawały się nie do pomyślenia, dziś stają się codziennością. Porachunki gangów tworzą w niektórych dzielnicach Brukseli atmosferę strachu, którą służby określają wprost jako formę terroru.
