Europejski Bank Centralny planuje do końca 2026 r. podjąć ostateczną decyzję dotyczącą wyglądu nowej serii banknotów euro. Z dotychczasowych informacji wynika, że rozważane są dwa główne motywy przewodnie. Pierwszy z nich koncentruje się na przyrodzie i przedstawia europejskie rzeki oraz ptaki, drugi natomiast odwołuje się do dziedzictwa kulturowego i zakłada umieszczenie na banknotach postaci, które odegrały istotną rolę w historii Europy. W ramach tej koncepcji na banknocie o nominale 20 euro mógłby pojawić się wizerunek Marii Skłodowskiej-Curie.
Bułgaria dwudziestym pierwszym krajem strefy euro
Na początku nowego roku Bułgaria oficjalnie dołączyła do strefy euro jako jej dwudziesty pierwszy członek. Przez pierwszy miesiąc obowiązuje jeszcze okres przejściowy, w którym mieszkańcy mogą posługiwać się dotychczasową walutą narodową, jednak od lutego jedynym środkiem płatniczym stanie się euro. Oznacza to konieczność wymiany lewów na wspólną walutę.
Do obiegu w Bułgarii trafiły banknoty identyczne z tymi używanymi w pozostałych krajach strefy euro. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku monet, które posiadają stronę wspólną dla całej strefy oraz stronę narodową. Na bułgarskich monetach eurocentowych umieszczono wizerunek Jeźdźca z Madary, średniowiecznego reliefu wykutego w skale, znajdującego się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Dwadzieścia lat z tym samym wzorem
Od momentu wprowadzenia euro do obiegu w 2002 r. banknoty zachowały niezmieniony motyw graficzny. Przedstawiają one elementy architektury – bramy, okna i mosty – inspirowane siedmioma epokami w historii Europy. Na obecnym banknocie o nominale 20 euro widnieje okno w stylu gotyckim.
W 2021 r. prezeska Europejskiego Banku Centralnego Christine Lagarde zapowiedziała, że po dwóch dekadach funkcjonowania wspólnej waluty nadszedł czas na zmianę wyglądu banknotów. Proces ten jednak postępuje wolniej, niż pierwotnie zakładano. Nowy projekt miał zostać wybrany do 2024 r., tymczasem po trzech latach EBC ograniczył się do przedstawienia możliwych motywów tematycznych nowej serii.
Konkurs dla grafików z całej Unii
W konkursie na projekty nowych banknotów euro mogli uczestniczyć graficy z całej Unii Europejskiej. Artyści wyłonieni w 2025 r. mają czas do końca marca 2026 r. na przygotowanie i przedstawienie swoich propozycji. Projekty zakwalifikowane do kolejnego etapu zostaną w czerwcu poddane konsultacjom społecznym.
Po zakończeniu tego etapu Rada Prezesów EBC, w skład której wchodzą członkowie zarządu banku oraz prezesi banków centralnych krajów strefy euro, wybierze ostateczny projekt do końca 2026 r. Dopiero po tej decyzji zapadną ustalenia dotyczące rozpoczęcia produkcji i emisji nowych banknotów. Konkretna data ich wprowadzenia do obiegu nie jest jeszcze znana, a EBC podkreśla, że od wyboru projektu do pojawienia się nowych banknotów w portfelach mieszkańców może minąć kilka lat.
Kontrowersje wokół zapisu nazwiska polskiej noblistki
Jednym z tematów budzących dyskusję jest sposób zapisu imienia i nazwiska Marii Skłodowskiej-Curie. W komunikatach EBC pojawia się forma „Marie Curie (z domu Skłodowska)”, co spotkało się z reakcją polskich władz. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zwróciło się w ubiegłym roku do EBC z apelem o uwzględnienie pełnego, polskiego zapisu nazwiska noblistki.
W odpowiedzi na pytania w tej sprawie EBC poinformował, że decyzja dotycząca ewentualnego umieszczenia Marii Skłodowskiej-Curie na banknocie zapadnie do końca 2026 r. Przedstawiciele banku zaznaczyli również, że jeśli postać ta zostanie wybrana, kwestia zapisu jej imienia i nazwiska będzie przedmiotem szerokiej i kompleksowej dyskusji.
