Narodowy Instytut Ubezpieczeń Zdrowotnych i Inwalidztwa (RIZIV/INAMI) wybrał trzy nowe placówki, które będą funkcjonować jako Centra Opieki po Przemocy Seksualnej. Informację tę potwierdził w czwartek Instytut na rzecz Równości Kobiet i Mężczyzn (IGVM/IEFH), który do końca 2025 r. odpowiadał za finansowanie tego typu struktur. Rozszerzenie sieci oznacza, że w Belgii będzie działać łącznie trzynaście takich centrów, czyli niemal po jednym na każdy okręg prokuratorski. Jak podkreśla Aurore Couvreur, rzeczniczka Instytutu na rzecz Równości Kobiet i Mężczyzn, zespoły zaangażowane w projekt intensywnie pracują nad przygotowaniem wszystkich elementów niezbędnych do uruchomienia nowych placówek.
Struktura i funkcjonowanie centrów pomocy
Do momentu podjęcia decyzji o rozbudowie sieci w Belgii działało dziesięć Centrów Opieki po Przemocy Seksualnej. Są to wyspecjalizowane jednostki funkcjonujące w strukturach szpitalnych, które zapewniają osobom dotkniętym przemocą seksualną kompleksowe i skoordynowane wsparcie. Model opieki opiera się na podejściu multidyscyplinarnym i wykracza poza standardową pomoc medyczną.
W ramach centrów osoby poszkodowane mają dostęp zarówno do opieki medycznej, jak i psychologicznej, dostosowanej do skutków traumy związanej z przemocą seksualną. Istotnym elementem ich działania jest ścisła współpraca z policją oraz prokuraturą. Pozwala to na sprawną koordynację pomocy dla ofiar przy jednoczesnym zapewnieniu warunków do prowadzenia czynności procesowych i gromadzenia materiału dowodowego. Takie rozwiązanie sprzyja zachowaniu ciągłości opieki i ogranicza konieczność wielokrotnego relacjonowania zdarzeń przez osoby pokrzywdzone.
Lokalizacja nowych placówek
Wybór trzech nowych centrów został poprzedzony analizą potrzeb poszczególnych okręgów sądowych. Dzięki rozbudowie sieci niemal każdy okręg prokuratorski w Belgii będzie dysponował własnym centrum specjalistycznym. Ma to istotne znaczenie zarówno dla dostępności pomocy dla ofiar, jak i dla sprawniejszego prowadzenia postępowań karnych w sprawach dotyczących przestępstw na tle seksualnym.
Nowe centrum dla okręgu Brabancji Walońskiej powstanie w Ottignies. Okręg Halle-Vilvoorde będzie obsługiwany przez placówkę zlokalizowaną w Uniwersyteckim Szpitalu w Jette, na terenie Brukseli. Z kolei okręg Bergen-Doornik otrzyma centrum działające w szpitalu w Doornik. Przy wyborze lokalizacji brano pod uwagę dostępność komunikacyjną, zaplecze infrastrukturalne oraz możliwości organizacyjne poszczególnych szpitali.
Zmiany w systemie finansowania
Od początku 2026 r. wprowadzono istotną zmianę w zakresie finansowania Centrów Opieki po Przemocy Seksualnej. Odpowiedzialność za ten obszar została przeniesiona z Instytutu na rzecz Równości Kobiet i Mężczyzn na Narodowy Instytut Ubezpieczeń Zdrowotnych i Inwalidztwa. Według przedstawicieli instytutu zajmującego się równością płci, nowy model ma na celu trwalsze osadzenie systemu pomocy w ramach struktur ochrony zdrowia.
Zmiana ta nie oznacza jednak wycofania się Instytutu na rzecz Równości Kobiet i Mężczyzn z zaangażowania w funkcjonowanie centrów. Instytut nadal będzie uczestniczył w koordynacji ich działalności i dbał o spójność standardów opieki w skali kraju. Zachowa także odpowiedzialność za finansowanie elementów wykraczających poza standardową działalność szpitalną, takich jak szkolenia personelu, działania informacyjne czy inicjatywy mające na celu wzmocnienie współpracy z organami ścigania i wymiarem sprawiedliwości.
