Ambasadorowie państw członkowskich Unii Europejskiej w piątek 9 stycznia 2026 r. opowiedzieli się za porozumieniem o wolnym handlu między UE a krajami Mercosur, czyli Brazylią, Argentyną, Paragwajem i Urugwajem. Decyzja ta otwiera drogę do formalnego podpisania umowy, które może nastąpić już w najbliższy poniedziałek w Paragwaju. To istotny sukces przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, która jeszcze w połowie grudnia była zmuszona odłożyć ten krok z powodu wahań Włoch podczas szczytu europejskiego w Brukseli. Belgia wstrzymała się od głosu, tłumacząc swoją decyzję brakiem porozumienia pomiędzy rządami regionalnymi.
Długa i skomplikowana droga do porozumienia
Rozmowy dotyczące umowy handlowej między Unią Europejską a blokiem Mercosur trwały ponad ćwierć wieku. Pierwsze zasadnicze porozumienie osiągnięto w 2019 r., jednak wówczas nie udało się zebrać wystarczającego poparcia politycznego, by dokument mógł wejść w życie. Pod koniec 2024 r. Ursula von der Leyen podpisała z przywódcami państw Mercosur nowe porozumienie ramowe, które stało się podstawą obecnych działań legislacyjnych na poziomie Unii Europejskiej.
Włochy przekonane po negocjacjach
W ostatnich tygodniach przewodnicząca Komisji Europejskiej intensyfikowała działania dyplomatyczne wobec państw członkowskich, które wciąż miały wątpliwości wobec umowy. Kluczowe znaczenie miało stanowisko Włoch, które w grudniu podczas szczytu UE w Brukseli nie były gotowe poprzeć porozumienia. Aby przełamać opór Rzymu, zaproponowano zmiany o charakterze budżetowym i regulacyjnym, odnoszące się przede wszystkim do wrażliwego sektora rolnego. Francja, która stoi na czele grupy państw sprzeciwiających się umowie w jej obecnym kształcie, pozostała jednak przy swoim negatywnym stanowisku.
Decyzja na poziomie Coreperu
W piątek prezydencja cypryjska poinformowała, że w ramach Coreperu, czyli Komitetu Stałych Przedstawicieli państw członkowskich, udało się zgromadzić wystarczającą liczbę głosów popierających dokumenty prawne przygotowane przez Komisję Europejską. Do zatwierdzenia umowy wymagane było uzyskanie większości kwalifikowanej, obejmującej co najmniej 15 z 27 państw UE, reprezentujących jednocześnie minimum 65 procent ludności Unii. Jeszcze tego samego dnia wieczorem Rada Ministrów UE miała przeprowadzić formalne głosowanie w procedurze pisemnej.
Największa strefa wolnego handlu
Umowa z Mercosur ma doprowadzić do powstania największej strefy wolnego handlu w historii Unii Europejskiej pod względem liczby mieszkańców. Łącznie obejmie ona około 720 milionów osób zamieszkujących kraje obu bloków. Część handlowa porozumienia, należąca do wyłącznych kompetencji UE, wymaga jeszcze ratyfikacji przez Parlament Europejski, gdzie do jej przyjęcia wystarczy zwykła większość głosów.
Belgia bez wspólnego stanowiska
Belgia zdecydowała się wstrzymać od głosu ze względu na brak jednomyślności pomiędzy rządami regionalnymi. Taka decyzja odzwierciedla złożoną strukturę belgijskiego systemu federalnego, w którym kwestie handlowe wymagają uzgodnień nie tylko na poziomie federalnym, lecz także pomiędzy regionami i wspólnotami językowymi.
