Bliscy zmarłych urzędników mianowanych mają prawo do specjalnego zasiłku pogrzebowego, jednak niemal jedna trzecia uprawnionych nigdy nie występuje o jego wypłatę. Takie dane przekazała Federalny Urząd Emerytalno-Rentowy w programie „WinWin” emitowanym na antenie Radio 2. Mechanizm polega na tym, że od każdego mianowanego urzędnika państwowego automatycznie potrącana jest część miesięcznej emerytury z przeznaczeniem na pokrycie kosztów pogrzebu. Problem w tym, że potencjalni spadkobiercy nie są o tym fakcie automatycznie informowani. W rezultacie znaczna część środków pozostaje niewykorzystana, a rodziny tracą należne im świadczenie.
Mechanizm potrąceń i wysokość świadczenia
O istnieniu systemu wiele osób dowiaduje się przypadkowo. Tak było w przypadku słuchacza programu, Krisa, który przeszedł na emeryturę we wrześniu ubiegłego roku. W piśmie z Federalnego Urzędu Emerytalno-Rentowego zawierającym wyliczenie jego emerytury zauważył pozycję „zasiłek pogrzebowy: -20 euro”. Po kontakcie telefonicznym dowiedział się, że środki te są automatycznie odkładane na przyszłe koszty pogrzebu.
Rzecznik urzędu Vik Beullens potwierdził te informacje na antenie. Każdy mianowany urzędnik państwowy w Belgii odprowadza co miesiąc 0,5 procent swojej emerytury brutto do wspólnego funduszu. Nie jest to indywidualne konto oszczędnościowe, lecz zbiorcza pula, działająca podobnie jak inne elementy systemu zabezpieczenia społecznego.
Maksymalna wysokość zasiłku pogrzebowego wynosi 3 500 euro, niezależnie od sumy faktycznie wpłaconych składek. Bliscy zmarłego mają dziesięć lat od daty zgonu na złożenie wniosku o wypłatę świadczenia.
Automatyczna wypłata tylko dla współmałżonków
Procedura wypłaty zależy od sytuacji rodzinnej zmarłego urzędnika. Jeżeli pozostawił on żyjącego współmałżonka zameldowanego pod tym samym adresem, zasiłek pogrzebowy wypłacany jest automatycznie, a partner otrzymuje pismo informacyjne z urzędu emerytalnego. Inaczej wygląda to w przypadku braku żyjącego partnera. Wówczas potencjalni spadkobiercy nie są automatycznie powiadamiani o przysługującym im prawie.
Doświadczyła tego rodzina wspomnianego Krisa. Jego ojciec, przez całe życie urzędnik państwowy, zmarł w styczniu ubiegłego roku. Bliscy nie mieli wiedzy o istnieniu zasiłku pogrzebowego. Jak wyjaśniono im w urzędzie emerytalnym, pismo informacyjne wysyłane jest wyłącznie do żyjącego współmałżonka, a matka Krisa zmarła wiele lat wcześniej.
Problem z identyfikacją uprawnionych
Vik Beullens wyjaśnia, że w przypadku braku żyjącego partnera wniosek o zasiłek musi zostać złożony przez osoby uprawnione. Mogą to być dzieci, wnuki lub rodzice zmarłego. Prawo do świadczenia przysługuje również innym osobom, które faktycznie poniosły koszty pogrzebu i potrafią to udokumentować. Zasiłek nie pokrywa jednak wszystkich wydatków związanych z ceremonią, nie obejmuje na przykład kosztów stypy ani kwiatów.
Głównym problemem pozostaje brak informacji o spadkobiercach. Federalny Urząd Emerytalny nie dysponuje danymi na temat tego, kto jest spadkobiercą danego urzędnika ani kto faktycznie opłacił koszty pogrzebu. Próby wysyłania pism na ostatni znany adres zmarłego często kończą się niepowodzeniem, ponieważ korespondencja wraca jako niedoręczona.
Skala zjawiska i możliwe przyczyny
Według danych urzędu około 70 procent przysługujących zasiłków pogrzebowych jest faktycznie wypłacanych. Oznacza to, że w trzech przypadkach na dziesięć świadczenie nie zostaje pobrane. Przyczyny bywają różne. Czasem zmarły nie pozostawia nikogo, kto mógłby wystąpić o zasiłek. Zdarza się również, że bliscy nie dostarczają kompletu wymaganych dokumentów. Istotnym czynnikiem pozostaje jednak brak wiedzy o istnieniu takiego świadczenia. Nieodebrane środki pozostają we wspólnym funduszu.
Kilka lat temu Federalny Urząd Emerytalno-Rentowy prowadził kampanię informacyjną we współpracy z firmami pogrzebowymi i notariuszami. Informacje dotyczące formalności po zgonie, w tym zasad ubiegania się o zasiłek pogrzebowy dla rodzin urzędników, zostały wówczas zebrane na stronie wezijnervoorjou.be.
Zasiłek niezależny od prywatnego ubezpieczenia
Prawo do zasiłku pogrzebowego przysługuje niezależnie od tego, czy zmarły lub jego bliscy wykupili prywatne ubezpieczenie pogrzebowe. Oba świadczenia funkcjonują równolegle i mogą być łączone.
