Morze Północne nigdy od rozpoczęcia systematycznych pomiarów w 1969 r. nie było tak ciepłe jak w 2025 r. Średnia temperatura wody osiągnęła 11,6 stopnia Celsjusza – wynika z danych Niemieckiego Urzędu ds. Żeglugi Morskiej i Hydrografii. Naukowcy ostrzegają, że konsekwencje ocieplania się tego akwenu będą coraz wyraźniej odczuwalne dla ekosystemów morskich, pogody w regionie oraz poziomu morza. Zmiany klimatu stopniowo zmieniają charakter Morza Północnego, wypierając gatunki zimnowodne i sprzyjając organizmom typowym dla cieplejszych wód.
Rekordowe wartości w każdym miesiącu
Z raportu niemieckiego urzędu wynika, że w 2025 r. Morze Północne zanotowało najwyższą średnią temperaturę w całej historii obserwacji. Kierownik działu ds. morskich zagadnień klimatycznych w BSH Tim Kruschke podkreśla, że każdy miesiąc roku wyraźnie przekroczył średnią wieloletnią. Szczególnie rekordowe okazały się czerwiec i grudzień. Naukowcy zwracają uwagę na 55-dniową falę morskich upałów, która objęła południową część akwenu.
Jan Seys z Flamandzkiego Instytutu Morskiego wskazuje, że dla środowiska naukowego nie są to zaskakujące dane. To kontynuacja wieloletniego trendu – Morze Północne, Morze Bałtyckie oraz światowe oceany systematycznie się ocieplają. Temperatury powierzchniowe są obecnie średnio o około jeden stopień wyższe niż na początku XXI wieku.
Zmiana składu gatunkowego
Przyczyna tych zmian jest jednoznaczna – globalne ocieplenie. Cieplejsza woda wpływa bezpośrednio na życie morskie. Jak tłumaczy Seys, Morze Północne zyskuje coraz bardziej „południowy” charakter. Coraz częściej pojawiają się gatunki preferujące cieplejsze wody, takie jak mątwy, barbeny, sardynki czy jadowity ostrosz.
Jednocześnie z akwenu znikają gatunki zimnowodne. Dorsz stopniowo wycofuje się z południowej części Morza Północnego, a populacja krewetki północnej wyraźnie maleje. Skutki tego trendu były już widoczne wiosną, gdy rezydenci Belgii odczuli niedobory krewetek na rynku, co przełożyło się na wyraźny wzrost cen. Rybacy zwracali uwagę, że całoroczna dostępność tego produktu przestaje być oczywista.
Morskie fale upałów i niestabilna pogoda
Ocieplenie klimatu sprzyja coraz częstszemu występowaniu morskich fal upałów, które zaburzają funkcjonowanie całych ekosystemów. Zmienia się zachowanie planktonu, stanowiącego podstawę morskiego łańcucha pokarmowego, co ma konsekwencje dla wszystkich wyższych poziomów ekosystemu.
Cieplejsze Morze Północne oznacza również potencjalnie silniejsze i częstsze sztormy. W przypadku belgijskiego wybrzeża nie widać jeszcze jednoznacznego trendu wzrostowego, jednak naukowcy obserwują coraz bardziej niestabilne układy pogodowe. Zjawiska blokowania się cyrkulacji atmosferycznej mogą prowadzić do długotrwałych susz, fal upałów lub gwałtownych opadów.
Rosnący poziom morza
Jednym z najbardziej niepokojących skutków ocieplenia jest wzrost poziomu morza. Cieplejsza woda zwiększa swoją objętość, a dodatkowo do oceanów trafia coraz więcej wody z topniejących lodowców oraz lądolodów Grenlandii i Antarktydy. W ciągu ostatnich 100 lat poziom morza podniósł się już o około 20 centymetrów.
Akwen szczególnie wrażliwy na zmiany
Morze Północne jest wyjątkowo podatne na skutki globalnego ocieplenia. To stosunkowo płytki, zamknięty akwen o średniej głębokości około 70 metrów i dobrze wymieszanych wodach. W efekcie nie tylko powierzchnia, ale także głębsze warstwy szybko się ocieplają. Według IPCC tempo ocieplania się oceanów od 1993 r. ponad dwukrotnie wzrosło, a Morze Północne znajduje się wśród regionów dotkniętych tym procesem najsilniej.
Modele klimatyczne wskazują, że do 2100 r. temperatura wód Morza Północnego może wzrosnąć o kolejne 2,8 stopnia. Przy scenariuszu „biznes jak zwykle” należy liczyć się z podniesieniem poziomu morza o co najmniej 50 centymetrów, a możliwie nawet o metr.
Naukowcy apelują o pilne działania
Autorzy badań podkreślają, że nawet natychmiastowe zatrzymanie emisji gazów cieplarnianych nie zahamuje wzrostu poziomu morza w krótkim czasie – proces ten będzie postępował jeszcze przez kolejne stulecia. Tym bardziej, ich zdaniem, konieczne jest zdecydowane przyspieszenie działań na rzecz ochrony klimatu i ograniczania skutków globalnego ocieplenia.
