W 2025 r. ceny energii elektrycznej w Belgii przez ponad 520 godzin utrzymywały się poniżej zera, co stanowi najwyższy wynik w historii. Do takiej sytuacji doszło przede wszystkim wskutek dynamicznego rozwoju energetyki słonecznej. Wynika to z najnowszego raportu federalnego regulatora rynku energii CREG.
Jak dochodzi do ujemnych cen energii
Ujemne ceny pojawiają się w momentach, gdy produkcja energii elektrycznej przewyższa aktualne zapotrzebowanie. Najczęściej dzieje się tak w słoneczne dni lub podczas silnych wiatrów, a także w okresach niższego popytu, na przykład w weekendy.
Ponieważ system elektroenergetyczny musi być utrzymywany w równowadze, nadwyżka produkcji grozi przeciążeniem sieci. Aby temu zapobiec, ceny energii gwałtownie spadają, a w skrajnych przypadkach przyjmują wartości ujemne. Oznacza to, że producenci dopłacają do odbioru energii. Dla gospodarstw domowych realną możliwość skorzystania z takich cen mają jednak wyłącznie osoby posiadające umowy z taryfą dynamiczną.
Odnawialne źródła energii głównym czynnikiem
CREG wskazuje, że coraz częstsze występowanie ujemnych cen jest bezpośrednio powiązane z rozwojem odnawialnych źródeł energii. Kluczową rolę odgrywa tu energia słoneczna, której udział w belgijskim miksie energetycznym systematycznie rośnie.
W 2025 r. turbiny wiatrowe – zarówno morskie, jak i lądowe – oraz instalacje fotowoltaiczne wytworzyły łącznie 22,23 TWh energii elektrycznej. Oznacza to wzrost o ponad 20 procent w porównaniu z rokiem 2024. Odnawialne źródła odpowiadały w efekcie za 37 procent całkowitej produkcji energii elektrycznej w Belgii.
Energetyka jądrowa nadal liderem, ale produkcja maleje
Udział odnawialnych źródeł był tylko nieznacznie niższy niż energetyki jądrowej, która w 2025 r. odpowiadała za 37,6 procent krajowej produkcji energii. Jednocześnie był to już trzeci rok z rzędu, w którym produkcja energii jądrowej spadła.
Na ten trend wpłynęło wyłączenie kolejnych reaktorów: Doel 1 w lutym, Tihange 1 w październiku oraz Doel 2 w listopadzie. Elektrownie gazowe odpowiadały natomiast za 17,8 procent wytworzonej energii elektrycznej.
Zjawisko widoczne w całej Europie
CREG podkreśla, że ujemne ceny energii nie są zjawiskiem typowo belgijskim. W 2025 r. również w Niemczech, Francji oraz w Królestwie Niderlandów liczba godzin z cenami poniżej zera była wyraźnie wyższa niż rok wcześniej. Potwierdza to, że jest to szerszy trend ogólnoeuropejski, związany z postępującą transformacją energetyczną.
