Jesienna akcja kontrolna przeprowadzona w 2025 r. w Geel wykazała wyraźny wzrost liczby przypadków nielegalnego pozbywania się odpadów. W okresie od 24 września do 14 października zarejestrowano 659 zdarzeń tak zwanego sluikstort, czyli wyrzucania śmieci w miejscach do tego nieprzeznaczonych. To o 68 procent więcej niż podczas analogicznej kontroli rok wcześniej. Skala zjawiska wróciła tym samym do poziomu notowanego w 2023 r. Władze miasta zapowiadają zmiany w infrastrukturze oraz wzmocnienie nadzoru.
Mieszkańcy próbują omijać system opłat za odpady
Szczególną uwagę kontrolerów zwróciło nadużywanie publicznych koszy ulicznych, zwłaszcza poza centrum miasta. W 35 procentach sprawdzonych pojemników znaleziono odpady domowe, które nie powinny się tam znaleźć. Śmieci te stanowiły średnio 6 procent całkowitej zawartości koszy.
Jeszcze większy wzrost odnotowano w przypadku odpadów porzucanych w rowach oraz na poboczach dróg. Liczba takich zdarzeń zwiększyła się aż o 86 procent. Wśród najczęściej wyrzucanych przedmiotów dominowały ciężkie odpady, takie jak zużyty żwirek dla kotów oraz jednorazowe pieluchy.
Zdaniem władz miasta struktura porzucanych śmieci wskazuje, że część mieszkańców próbuje w ten sposób unikać kosztów wynikających z systemu diftar, w którym opłaty za wywóz odpadów zależą od ich ilości.
Sukces na cmentarzach, problem przenosi się w inne miejsca
Pozytywnym sygnałem jest spadek liczby przypadków nielegalnego wyrzucania śmieci przy kontenerach na cmentarzach. W 2024 r. były one jednym z głównych punktów zapalnych, dlatego miasto zdecydowało się na wzmożone kontrole właśnie w tych lokalizacjach. Podjęte działania przyniosły efekt.
Jednocześnie dane pokazują, że problem nie zniknął, lecz przeniósł się w inne części miasta. Radny ds. środowiska Luc Van Laer z partii CD&V przyznaje, że wyniki kontroli są niepokojące. Choć podkreśla, że dotyczą one ograniczonego okresu, jasno wskazują na potrzebę zdecydowanych działań.
Mniejsze otwory w koszach i monitoring
W odpowiedzi na rosnącą skalę zjawiska władze Geel planują wymianę ulicznych koszy na modele z mniejszymi otworami wrzutowymi. Ma to uniemożliwić wyrzucanie do nich worków z odpadami domowymi. Nowe pojemniki będą instalowane w miejscach dobrze widocznych, o dużej kontroli społecznej, gdzie możliwe jest zastosowanie mobilnych kamer.
Miasto zamierza również zwiększyć nadzór poprzez częstsze wykorzystywanie kamer mobilnych w miejscach, gdzie problem występuje najczęściej. Celem jest nie tylko identyfikacja sprawców, ale także działanie prewencyjne.
Edukacja i zaangażowanie mieszkańców
Równolegle władze zapowiadają intensyfikację działań informacyjnych. Regularnie publikowane mają być komunikaty przypominające o grzywnach grożących za nielegalne wyrzucanie śmieci.
Radny Van Laer podkreśla znaczenie zgłoszeń od mieszkańców, które pozwalają szybko reagować na problem. Większość zgłoszonych przypadków jest usuwana w ciągu 24 godzin. Jak zaznacza, aktywność obywatelska pokazuje, że wielu mieszkańcom Geel zależy na czystości miasta.
W utrzymanie porządku angażują się również lokalni koordynatorzy, szkoły oraz stowarzyszenia, które regularnie organizują akcje sprzątania w swoich dzielnicach. Władze miasta liczą, że połączenie kontroli, zmian infrastrukturalnych i edukacji pozwoli ograniczyć skalę nielegalnego wyrzucania odpadów w przyszłości.
