Ochrona zdrowia 2026: wyższe dopłaty i nowe obowiązki pracodawców

Z początkiem 2026 r. w Belgii wchodzą w życie szerokie zmiany w systemie ochrony zdrowia. Obejmują one m.in. nowe zasady refundacji leków, modyfikacje dotyczące zwolnień chorobowych, powrotu do pracy oraz ograniczania długotrwałej absencji. Część regulacji oznacza wyższe koszty dla pacjentów, inne natomiast wzmacniają ochronę osób wymagających długiego i kosztownego leczenia.

Wyższe dopłaty do leków w aptekach

Od 1 stycznia minimalna dopłata pacjenta do leków wydawanych w aptekach wzrasta do 1 euro dla osób z podwyższoną refundacją BIM oraz do 2 euro dla pozostałych pacjentów. Wysokość dopłat przekraczających minimum nie ulega zmianie.

Zmieniają się również zasady refundacji niektórych popularnych leków. Inhibitory pompy protonowej (IPP), stosowane m.in. przy refluksie i chorobie wrzodowej, będą refundowane wyłącznie przy poważnych wskazaniach medycznych, takich jak zespół Barretta. W takich przypadkach refundacja pozostaje pełna.

Statyny, powszechnie stosowane w leczeniu podwyższonego cholesterolu, zostają przeniesione do kategorii C, co oznacza wyższą dopłatę pacjenta. Pełna refundacja pozostaje jednak zachowana dla osób z rodzinną hipercholesterolemią, dziedzicznymi zaburzeniami lipidowymi oraz dla pacjentów po przeszczepie serca.

Nowe zasady zwolnień lekarskich i powrotu do pracy

Lekarze będą zobowiązani do przesyłania zaświadczeń o niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 14 dni, a także ich przedłużeń, wyłącznie drogą elektroniczną poprzez system Mult-eMediatt. Forma papierowa pozostaje dopuszczalna jedynie przy krótszych zwolnieniach.

Zmiany obejmują również obowiązki pracodawców. W ciągu pierwszych sześciu miesięcy choroby, jeśli istnieje realna szansa na powrót pracownika, pracodawca będzie musiał uruchomić procedurę reintegracji zawodowej. Jednocześnie w drugim i trzecim miesiącu niezdolności do pracy pracodawca zapłaci składkę solidarnościową w wysokości 30 procent zasiłku chorobowego.

Rozwiązanie umowy z powodu siły wyższej będzie możliwe już po sześciu miesiącach choroby, zamiast dotychczasowych dziewięciu. W przypadku nawrotu choroby pełne wynagrodzenie gwarantowane przysługiwać będzie dopiero po ośmiu tygodniach od powrotu do pracy.

Lekarze nie będą mogli wystawiać zwolnień dłuższych niż trzy miesiące w pierwszym roku niezdolności do pracy. Skuteczność kas chorych w zakresie reintegracji zawodowej pacjentów będzie oceniana i wpłynie na poziom ich finansowania.

Mniej dni nieobecności bez zaświadczenia

Od 2026 r. pracownicy będą mogli skorzystać tylko z dwóch dni nieobecności bez konieczności przedstawienia zaświadczenia lekarskiego, zamiast dotychczasowych trzech. Dni te nie mogą następować bezpośrednio po sobie.

Elektroniczna książeczka szczepień w Brukseli i Walonii

Od 1 stycznia w Brukseli i Walonii dostępna będzie elektroniczna książeczka szczepień Vaccicard. Dane będą wprowadzane przez osoby wykonujące szczepienia i odpowiednio zabezpieczone. Przewidziano roczny okres przejściowy, w trakcie którego szpitale, lekarze i służby opieki domowej będą stopniowo uzupełniać informacje.

Opieka psychiatryczna objęta systemem MAF

Opieka psychiatryczna zostaje w pełni włączona do systemu maksymalnej kwoty do zapłaty (MAF). Dotychczas limit dotyczył jedynie pierwszego roku hospitalizacji. Od 2026 r. wszystkie dni pobytu będą uwzględniane w obliczeniach MAF, a nadwyżka kosztów ponad ustalony próg zostanie automatycznie zwrócona przez kasę chorych. Zmiana ta obejmie ponad 755 tysięcy gospodarstw domowych.

W ramach rozszerzenia MAF do obliczeń włączone zostaną wszystkie refundowane leki, w tym środki przeciwalergiczne oraz antykoncepcyjne.

Koniec dopłat ambulatoryjnych dla osób z BIM

Osoby posiadające status BIM nie będą już ponosić dopłat do honorariów w ramach opieki ambulatoryjnej. Dotyczy to wizyt u lekarzy i dentystów poza hospitalizacją, w tym także hospitalizacji jednodniowej.

Zmiany w finansowaniu leków szpitalnych

Udział ubezpieczenia zdrowotnego w kosztach niektórych leków szpitalnych spada z 85 do 78 procent. Oznacza to, że szpitale będą finansować 22 procent kosztów tych preparatów zamiast dotychczasowych 15 procent. Zmiana dotyczy leków posiadających odpowiedniki generyczne lub biopodobne oraz środków kontrastowych stosowanych w diagnostyce. Dopłata pacjenta pozostaje bez zmian.

Celem tej decyzji jest odciążenie budżetu INAMI, przy uwzględnieniu faktu, że szpitale często uzyskują znaczące rabaty od hurtowni i producentów farmaceutycznych.

Szybszy dostęp do innowacyjnych terapii

Nowe przepisy umożliwią finansowanie innowacyjnych terapii w ramach procedury Early and Equitable Fast Access. Chodzi o leczenie, które nie zostało jeszcze formalnie zatwierdzone przez Europejską Agencję Leków lub belgijską AFMPS. Finansowanie będzie możliwe w formie tymczasowego ryczałtu, co ułatwi dostęp do nowoczesnych terapii w sytuacjach, gdy nie istnieją inne skuteczne metody leczenia.