Kortrijk ogrzeje nową dzielnicę wodą z Leie – pionierski projekt akwatermii w Belgii

W Kortrijk powstaje innowacyjna dzielnica mieszkaniowa, która jako pierwsza w Belgii na tak dużą skalę wykorzysta ciepło pozyskiwane z wody rzecznej do ogrzewania i chłodzenia budynków. Projekt Kaai City łączy akwatermię z geotermią i całkowicie rezygnuje z paliw kopalnych. To rozwiązanie może wskazać kierunek transformacji energetycznej dla wielu belgijskich miast położonych nad rzekami i kanałami.

Energia z rzeki dla setek mieszkań

Kaai City obejmie 107 apartamentów, 202 pokoje studenckie, budynek dydaktyczny uczelni Howest oraz 10 lokali handlowych. Cała dzielnica będzie ogrzewana i chłodzona bez udziału gazu czy tradycyjnej energii elektrycznej – wykorzystując wyłącznie ciepło pobierane z wody Leie i z gruntu.

Radny Maxim Veys z partii Vooruit wyjaśnia, że wystarczy różnica temperatur między wodą a otoczeniem, by uruchomić pracę pompy ciepła. W Kaai City woda czerpana jest bezpośrednio z Leie, której duży przepływ pozwala zapewnić energię zarówno w sezonie grzewczym, jak i podczas letnich upałów.

Synergia dwóch technologii

W projekcie zastosowano jednoczesne wykorzystanie geotermii. To technologia dobrze znana, lecz intensywna eksploatacja może prowadzić do stopniowego wychłodzenia gruntu. Połączenie jej z akwatermią eliminuje to ryzyko – energia wodna stabilizuje temperaturę podłoża i umożliwia długotrwałe korzystanie z obu źródeł.

Minister Melissa Depraetere (Vooruit) podkreśla znaczenie takich inwestycji dla niezależności energetycznej Belgii. Obok energii słonecznej i wiatrowej ciepło z wód powierzchniowych może stać się kolejnym filarem bezpieczeństwa energetycznego. Minister przypomina, że uzależnienie od gazu ziemnego oznacza podatność na decyzje przywódców takich jak Putin czy Trump, którzy mogą jednym ruchem zmienić ceny surowców.

Ogromny niewykorzystany potencjał

Projekt realizowany jest przez firmy Artes i Van Marcke. Caroline Van Marcke zwraca uwagę, że akwatermia w Belgii ma ogromny potencjał dzięki gęstej sieci dróg wodnych. Poszukiwanie alternatyw dla paliw kopalnych staje się niezbędne, a belgijskie rzeki i kanały to dotąd niewykorzystane źródła energii.

Radny Veys podkreśla, że obecna inwestycja wykorzystuje zaledwie 2 proc. potencjału energetycznego Leie. Pozostałe 98 proc. wciąż czeka na zagospodarowanie. Leie od wieków nazywana była Złotą Rzeką dzięki przemysłowi lnianemu, który przyniósł Kortrijk dobrobyt. Teraz może stać się także Zieloną Rzeką, wspierając transformację ekologiczną miasta.

Bariera finansowa do pokonania

Caroline Van Marcke wskazuje jednak na poważną przeszkodę w rozwoju akwatermii – obowiązek uiszczania opłaty za pobór wody z żeglownych dróg wodnych, którą naliczają władze Flandrii. W akwatermii wykorzystywana jest wyłącznie energia cieplna, a nie sama woda, która wraca do rzeki w niezmienionej ilości i bez wpływu na przepływ.

Zdaniem przedstawicielki Van Marcke dopiero zniesienie tej opłaty pozwoliłoby uczynić akwatermię rozwiązaniem w pełni opłacalnym ekonomicznie przy projektowaniu nowych dzielnic.