Ponad tydzień po ogłoszeniu porozumienia budżetowego rząd federalny wciąż pracuje nad wyjaśnieniem szeregu niejasności dotyczących uzgodnionych rozwiązań. We wtorek wieczorem zebrał się ścisły gabinet ministerialny (kern), którego zadaniem było doprecyzowanie i formalne zatwierdzenie kluczowych elementów umowy, w tym najbardziej dyskutowanego mechanizmu ograniczonej indeksacji wynagrodzeń i świadczeń.
Decyzje polityczne czekają na formę prawną
Ustalenia osiągnięte na poziomie politycznym muszą zostać przekształcone w notyfikacje budżetowe, które posłużą jako podstawa do opracowania projektów ustaw. Proces ten okazał się bardziej złożony, niż zakładano – część kluczowych ustaleń wymaga dodatkowych doprecyzowań, a w kilku obszarach potrzebne są ponowne uzgodnienia między koalicjantami.
Mechanizm skorygowanej społecznie indeksacji
Koalicja Arizona zdecydowała, że automatyczna indeksacja zostanie ograniczona dwukrotnie – w 2026 oraz 2028 roku. Wynagrodzenia mają być indeksowane tylko do kwoty 4 000 euro brutto, a świadczenia socjalne do 2 000 euro. Sektor prywatny zachowa połowę oszczędności wynikających z ograniczenia indeksacji, natomiast druga połowa trafi do budżetu państwa w formie specjalnej składki.
Choć rozwiązanie wydaje się proste, jego wdrożenie komplikują różnice między systemami indeksacji stosowanymi w poszczególnych branżach. W części sektorów indeksacja następuje automatycznie po przekroczeniu indeksu pivot, natomiast w innych odbywa się w określonych momentach w ciągu roku.
Różne zasady dla różnych sektorów
Według ustaleń, dla sektora publicznego, świadczeń socjalnych, emerytur oraz branż opierających się na indeksie pivot przyjęto zasadę, że jeśli w danym roku (2026 lub 2028) nie dojdzie do indeksacji z powodu niskiej inflacji, ograniczenia pozostaną w mocy do momentu faktycznego przekroczenia indeksu pivot. Ma to zagwarantować, że mechanizm zostanie zastosowany dokładnie dwa razy w trakcie kadencji.
W sektorach wykorzystujących inne systemy waloryzacji ograniczenie będzie obowiązywać do osiągnięcia łącznego wzrostu na poziomie 2%, licząc od wejścia w życie przepisów w 2026, a następnie w 2028 roku. Po przekroczeniu tego progu powróci standardowy system indeksacji.
Częściowa, nie całkowita blokada
Doprecyzowano również zakres ograniczeń: mechanizm nie oznacza całkowitego zamrożenia indeksacji dla części wynagrodzenia przekraczającej 4 000 euro. Jeśli roczna indeksacja w danym sektorze przekroczy 2%, jedynie pierwsza transza 2% będzie objęta ograniczeniem. Pozostała część zostanie naliczona standardowo, co oznacza częściową indeksację także powyżej progu 4 000 euro. Przykładowo, przy rocznej indeksacji na poziomie 3%, część pensji powyżej 4 000 euro otrzyma wzrost o 1%.
Emerytury i kwestie nierozstrzygnięte
W przypadku emerytur próg 2 000 euro brutto będzie wyliczany z uwzględnieniem wszystkich świadczeń: krajowych, zagranicznych i ponadnarodowych.
Nie rozstrzygnięto natomiast, czy do progu 4 000 euro dla wynagrodzeń należy wliczać premie, takie jak dodatek urlopowy czy trzynasta pensja. Obecne notyfikacje budżetowe nie zawierają odpowiedzi na to pytanie, co sugeruje, że próg będzie najprawdopodobniej ustalany na podstawie miesięcznego wynagrodzenia brutto podlegającego opodatkowaniu.
