Belgia: coraz więcej pielęgniarek wybiera pracę na własny rachunek

Belgijski sektor opieki zdrowotnej przechodzi wyraźną transformację zatrudnienia, której przejawem jest szybki wzrost liczby pielęgniarek decydujących się na samozatrudnienie. Najnowsze dane Krajowego Instytutu Ubezpieczeń Społecznych dla Osób Samozatrudnionych (INASTI – RSVZ) pokazują, że w 2024 roku w Belgii działało 26.672 pielęgniarek prowadzących własną działaność, co stanowi ponad dwuipółkrotny wzrost w porównaniu z 10.324 osobami zarejestrowanymi dziesięć lat wcześniej.

Statystyki RSVZ mogą jednak nie oddawać pełnej skali zjawiska ze względu na ograniczenia metodologiczne. Jak wyjaśnia Roma Cortvriendt z instytutu, szczegółowe kodowanie zawodów wprowadzono dopiero w 2009 roku, co sprawia, że część pielęgniarek prowadzących działalność gospodarczą nadal figuruje w systemie w ogólnej kategorii „paramedyków”. Oznacza to, że rzeczywista liczba samozatrudnionych pielęgniarek może być jeszcze wyższa od oficjalnie raportowanej.

Jens De Wulf z organizacji Zorgnet-Icuro potwierdza rosnące zainteresowanie samozatrudnieniem wśród pielęgniarek i opiekunek medycznych. Wskazuje, że motywacje są zróżnicowane: od względów finansowych, po większą swobodę w organizacji czasu pracy. Samodzielność zawodowa daje elastyczność i możliwość uzyskania wyższych dochodów w porównaniu z klasycznymi formami zatrudnienia.

Na popularność tego modelu wpływa również podejście pracodawców. De Wulf zaznacza, że placówki medyczne coraz częściej sięgają po współpracę z niezależnymi pielęgniarkami zamiast korzystać z usług agencji pracy tymczasowej czy firm outsourcingowych. O wyborze decydują względy ekonomiczne – w wielu przypadkach samozatrudnienie okazuje się korzystniejsze finansowo dla instytucji.

Rozwój niezależnego zatrudnienia wspierają także zmiany systemowe. Reformy finansowania opieki zdrowotnej umożliwiły ośrodkom opieki długoterminowej korzystanie z usług pielęgniarek samozatrudnionych, otwierając nowe pola współpracy między placówkami a niezależnymi specjalistami. Te regulacyjne ułatwienia przyspieszyły proces zmian w strukturze zatrudnienia w sektorze.

Rosnąca liczba pielęgniarek pracujących na własny rachunek wpisuje się w szersze trendy rynku pracy, gdzie elastyczne formy zatrudnienia zdobywają coraz większą popularność. Sektor ochrony zdrowia, dotąd oparty głównie na stabilnym zatrudnieniu w instytucjach publicznych i prywatnych, stopniowo dostosowuje się do nowych modeli organizacji pracy.

Konsekwencje tej transformacji mogą być istotne dla funkcjonowania całego systemu opieki zdrowotnej – szczególnie w zakresie zapewnienia ciągłości i koordynacji świadczeń. Coraz większy udział niezależnych pielęgniarek wymaga opracowania ram regulacyjnych i mechanizmów jakości, które z jednej strony zagwarantują wysoki poziom usług, a z drugiej zachowają elastyczność charakterystyczną dla samozatrudnienia.