Sprawa przemocy policyjnej z 2021 r. w Brukseli wstrzymana – policja złożyła wniosek o wyłączenie sędzi

Strefa policji Bruxelles-Capitale/Ixelles złożyła wniosek o wyłączenie przewodniczącej izby rady sądu w Brukseli, podważając jej bezstronność w sprawie dotyczącej przemocy policyjnej wobec młodych demonstrantów zatrzymanych 24 stycznia 2021 r. Wniosek ten doprowadził do zablokowania rozpatrzenia sprawy karnej, które miało odbyć się w czwartek za zamkniętymi drzwiami. Rozprawa dotycząca samego wniosku o wyłączenie została wyznaczona na 17 marca przed 17. izbą sądu apelacyjnego w Brukseli, natomiast termin rozpoznania meritum sprawy pozostaje na razie nieznany.

Policja zarzuciła sędzi brak bezstronności

Adwokat Laurent Kennes, reprezentujący strefę policji Bruxelles-Capitale/Ixelles, wyjaśnił w środę agencji Belga powody złożenia wniosku o wyłączenie. Według obrony przewodnicząca izby rady sądu przekroczyła swoje kompetencje, gdy zażądała ponownego otwarcia debat w tej sprawie. Zdaniem mecenasa Kennesa sędzia dokonała „przedwczesnej oceny”, stwierdzając, że wobec strefy policji toczą się postępowania dotyczące bezprawnego i arbitralnego zatrzymania oraz pozbawienia wolności młodych demonstrantów. Adwokat argumentuje, że na tym etapie procedury sędzia nie powinna wypowiadać się na temat istnienia lub braku ścigania. Zapowiedział również, że rozprawa dotycząca wniosku o wyłączenie będzie miała wyłącznie techniczny charakter.

Strona cywilna mówi o próbie blokowania procesu

Adwokatki dwóch młodych osób zatrzymanych 24 stycznia 2021 r. – mecenas Loïca Lambert oraz mecenas Joke Callewaert – przedstawiają zupełnie inne stanowisko. Ich zdaniem przewodnicząca izby rady działała w pełni w granicach swoich uprawnień, wskazując, że wniosek prokuratury był niekompletny. To właśnie po tej ocenie prokuratura zdecydowała się dołączyć strefę policji jako stronę postępowania.

Obie prawniczki podkreślają, że sędzia ma prawo ocenić, czy istnieją wystarczające podstawy do postawienia zarzutów strefie policji. Mecenas Lambert i mecenas Callewaert domagają się, aby debata w tej sprawie mogła odbyć się przed izbą rady sądu. Wyrażają również ubolewanie z powodu złożenia wniosku o wyłączenie, który – ich zdaniem – jest bezpodstawny i prowadzi jedynie do dalszego opóźniania postępowania. Co najmniej dwie strony cywilne uważają, że w ten sposób strefa policji Bruxelles-Capitale/Ixelles „odmawia jakiejkolwiek debaty” na temat stawianych jej zarzutów.

Demonstracja zakończona zatrzymaniami

Sprawa karna dotyczy zdarzeń z 24 stycznia 2021 r. w Brukseli. Tego dnia około 150 osób, głównie młodych ludzi, zgromadziło się na placu Albertine, aby zaprotestować przeciwko nierównemu traktowaniu przez wymiar sprawiedliwości oraz nadużyciom ze strony policji. Funkcjonariusze przeprowadzili wtedy liczne zatrzymania.

Część zatrzymanych przewieziono do koszar policyjnych na Etterbeek, gdzie – jak wynika z zeznań – miało dojść do przemocy fizycznej wobec młodych osób, a także do kierowania pod ich adresem obelg o charakterze seksistowskim i rasistowskim. Postępowanie obejmuje obecnie kilku funkcjonariuszy policji, kilka stron cywilnych, a potencjalnie również samą strefę policji Bruxelles-Capitale/Ixelles jako instytucję.

Sąd cywilny przyznał już odszkodowania

Niezależnie od postępowania karnego, 14 marca 2025 r. sąd cywilny w Brukseli wydał wyrok przyznający odszkodowania jedenastu osobom poszkodowanym w wydarzeniach z 24 stycznia 2021 r. Pozew w tej sprawie złożono w styczniu 2023 r. Sąd uznał odpowiedzialność strefy policji Bruxelles-Capitale/Ixelles, a także państwa belgijskiego oraz burmistrza Brukseli.

Każda z jedenastu osób otrzymała odszkodowanie w wysokości 900 euro. Jednemu z poszkodowanych – który w chwili zatrzymania miał 15 lat – przyznano dodatkowo 5 000 euro zadośćuczynienia za krzywdę moralną doznaną podczas pozbawienia wolności, w trakcie którego stosowano wobec niego przemoc fizyczną.